Vefa Borcu ve Adalet Arasındaki Seçim-Akrabanın Suçunu Gizleme

Authors : Maierhaba MAIMAITI
Pages : 212-221
Doi:10.35235/uicd.637078
View : 41 | Download : 15
Publication Date : 2019-12-27
Article Type : Research Paper
Abstract :“Akrabanın suçunu gizleme” anlayışı Konfuçyüs’ün kurucusu olduğu Ru ekolü tarafından benimsenmektedir. Özellikle Han Hanedanlığı insert ignore into journalissuearticles values(HanChao 汉朝 ); döneminden insert ignore into journalissuearticles values(M.Ö 202-M.S 220); sonraki Çin’in imparatorluk dönemi hukuk sisteminde önemli yer utmaktadır. Bu anlayış ile Chun Qiu insert ignore into journalissuearticles values( 春秋 ); döneminde insert ignore into journalissuearticles values(M.Ö 770-M.Ö 476); ortaya çıkan, ve sonraki uzun tarihi süreçte zamanla halk arasında kendine yer bulan “adalet için akrabadan dahi vazgeçmek” insert ignore into journalissuearticles values(dayimieqin 大义灭亲 ); anlayışı iki farklı adalet anlayışı olarak Çin topraklarında uzun tarihi süreçte beraber varlığını sürdürmüştür. Bu iki adalet anlayışı Çin’in imparatorluk dönemi insert ignore into journalissuearticles values(M.Ö.221-M.S 1912); hatta modern dönem hukuk sistemini doğrudan etkilemiştir. Ne var ki, Han Hanedanlığı döneminde hükümdarların Ru ekolünü benimsemeleri sonucunda, Ru ekolünün temel dayanağı olan “örf-adet”in insert ignore into journalissuearticles values(li 礼 ); yasalarda yer almaya başlamıştır. Bununla beraber ö rf- â detin temeli olan akrabalar aras ı ndaki vefa borcuna sad ı k kalma anlayışı yasalarla korunmaya alınmıştır. Bu yasal koruma sonraki imparatorluk dönemlerinde de varlığını sürdürmüştür. Salt adalet anlayışına karşı, özellikle Çin feodal hukuk sisteminin benimsediği bu anlayış, suçluyu kayırma, adaletin sağlanmasına engel olma gibi çeşitli eleştirilere maruz kalmasına rağmen, yasalarda kapsamı genişletilerek düzenlenmiştir. Ve örf-adet kurallarının yasalaşmasının tipik belirtilerinden biri olarak uzun tarihi süreçte etkisini devam ettirmiştir. Çağdaş hukuk kurallarında çeşitli ülkeler tarafından farklı şekillerde hayata geçirilen benzeri düzenlemeler yer almaktadır. Bu düzenlemeler doktrinde farklı açılardan yorumlansa da, temel çıkış noktası insanın insan olarak var oluşundaki doğal prensiplere devlet yasalarında belirli ölçüde yer verilmesi gerekliliğidir. 
Keywords : vefa borcu, Akraba, Aile, Ru Ekolü, Suçu gizleme

ORIGINAL ARTICLE URL