Çocuk Kitaplarında Özgürlük ve Öz Güven Değeri: Küçük Karabalık ve Martı Örneği

Authors : Melek Yıldırım, Kelime Erdal

Pages : 540-559

View : 104 | Download : 242

Publication Date : 2025-12-20

Article Type : Research Paper

Abstract :Çocuk edebiyatı, bireylerin karakter gelişimini desteklemesi, değer aktarımını kolaylaştırması ve çocuklara yaşamsal beceriler kazandırması bakımından eğitsel açıdan önemli bir alandır. Ancak özellikle özgürlük ve öz güven gibi bireyin kimlik inşasında merkezi rol oynayan değerlerin, edebi eserler aracılığıyla çocuklara nasıl kazandırıldığına dair çalışmaların sınırlı olduğu bu bağlamda özellikle Martı adlı eserin yeterince incelenmediği görülmektedir. Bu çalışmada, Samed Behrengi’nin Küçük Kara Balık ve Richard Bach’ın Martı adlı eserleri, özgürlük ve öz güven değerleri açısından çözümlenmiştir. Veriler analiz edilirken içerik analizi yönteminden faydalanılmıştır. Elde edilen veriler, tema, kategori, kod ve örneklem ifadelerle birlikte tablolaştırılmış ve nitel olarak yorumlanmıştır. Küçük Kara Balık’ta bireyin sorgulayıcı, keşfetmeye açık ve dirençli tavrı; Martı eserinde ise bireyin toplumdan bağımsızlaşarak kendi potansiyelini gerçekleştirme arzusu ön plana çıkmaktadır. Bulgularda, her iki eserde de bireyin içsel özgürlük arayışının ve kendine güven gelişiminin ön planda tutulduğu karakterlerin bu değerleri kazanma süreçlerinin edebi unsurlarla desteklenerek yansıtıldığı görülmüştür. İki eser üzerine yapılan çözümlemelerde, bireyin kendini gerçekleştirme arzusu ve mevcut sınırlamaların sorgulanması temalarının öne çıktığı görülmüştür. Küçük Kara Balık’ta bireyin çevresini keşfetme ve sistematik sorgulama yoluyla özgürlüğe ulaşma arzusu öne çıkarken Martı adlı eserde bireyin toplumsal kalıplardan sıyrılarak kendine inanma ve potansiyelini ortaya koyma süreci merkezdedir. Kodlama ve tematik analiz yoluyla elde edilen veriler, bu eserlerin çocuklara sadece bireysel gelişim kazandırmakla kalmadığını aynı zamanda özgürlük ve öz güven gibi evrensel değerleri edebiyat aracılığıyla içselleştirme imkânı sunduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, çocuk edebiyatının değer aktarımındaki gücünü vurgulamakta ve bu tür eserlerin eğitimsel içeriklerde daha işlevsel şekilde kullanılabileceğine dikkat çekmektedir. Sonuç olarak çocuk edebiyatı ürünlerinin bireylerde değer gelişimini desteklediği özgürlük ve öz güven gibi temel değerlerin bu iki eser aracılığıyla etkili biçimde kazandırılabileceği görülmektedir. Bu yönüyle çalışma, hem çocuk edebiyatı hem de değer eğitimi literatürüne katkı sunmaktadır.
Keywords : Çocuk kitapları, Martı, Küçük Kara Balık, özgürlük, öz güven, kimlik arayışı

ORIGINAL ARTICLE URL