Sovyet Hakas Şairi Mihail Yeremeyeviç Kil’çiçakov’un Şiirlerinde Memleket Teması

Authors : Erhan Aktaş

Pages : 620-637

View : 65 | Download : 214

Publication Date : 2025-12-20

Article Type : Research Paper

Abstract :Günümüzde Rusya Federasyonu sınırları içinde kalan Güney Sibirya bölgesindeki Türk halklarından biri olan Hakaslar zengin bir sözlü edebiyat geleneğine sahip olmalarına rağmen çağdaş anlamdaki edebiyat geleneği yirminci yüzyılın ilk çeyreği gibi oldukça geç bir dönemde ortaya çıkmıştır. Bu geç döneme rağmen birçok edebî yaratma Sovyet devrine ait olmakla birlikte günümüzde de yaratılmaya devam etmektedir. Edebî temsilcilerin büyük bir kısmı Hakasça ve Rusça olarak iki dilli bir şekilde çağdaş edebiyatın muhtelif türlerinde eser ortaya koymuşlardır. Çağdaş Hakas edebiyatı geleneği içinde II. Dünya Savaşı’nın hemen akabinde şiir ve tiyatro alanında eserlerini gördüğümüz temsilcilerden biri de Mihail Yeremeyeviç Kil’çiçakov (1919-1990)’dur. Büyük Anavatan Savaşı’nın ardından ilk olarak süreli yayınlarda çalışmaları görülen sanatçı sonraki dönemlerde farklı türlerde kaleme almış olduğu çalışmalarla bir devrin edebiyat geleneğine damga vurmuştur. Aynı zamanda bir savaş gazisi olan M. Ye. Kil’çiçakov’un savaş zamanında yaşadıklarının sonucu hissettiklerini hangi konuda olursa olsun yazmış olduğu birçok üründe görmek mümkündür. M. Ye. Kil’çiçakov şairlik özelliği yanında yine II. Dünya Savaşı sonrasında çağdaş Hakas tiyatrosunun önemli temsilcilerinden biri olarak da bilinmektedir. O sahip olduğu yazarlık, oyunculuk, sahne tasarımcılığı gibi birçok özelliği bünyesinde taşıyan tam teşekküllü bir dramaturgdur. Şairlik ve dramaturgluk kimliğini zirve noktasına taşıyan unsurlar arasında M. Ye. Kil’çiçakov’un sanatsal yeteneğinin yanı sıra çocukluğundan itibaren bulunduğu sözlü kültür çevresidir. Bu durumdan kaynaklı olarak M. Ye. Kil’çiçakov sadece çağdaş edebiyat ürünleri değil masal, efsane ve destan türlerinde eserler veren hem bir sözlü kaynak hem de folklor müellifidir. Bu çalışmada söz konusu şairin memleket temalı şiirleri üzerinde durulacaktır. Şair gerek II. Dünya Savaşı esnasında yaşadıklarından dolayı gerekse de Hakasya ve Sovyetler Birliğine duyduğu sevgi ve bağlılıktan dolayı neredeyse tüm şiirlerinde bu temayı yoğun veya yüzeysel biçimde de olsa işlemiştir. Ancak bazı şiirlerinde bu durumu daha fazla hissettirmektedir. Çalışmaya dahil ettiğimiz memleket temalı beş şiir bulunmaktadır. Şiirlerin tam metinlerinin verilmesinden önce şairin biyografisi hakkında genel bilgi, Türkiye’de çağdaş Hakas edebiyatı ve şair hakkında yapılan çalışmaların bir özeti yapılmıştır. Özellikle bu başlıkta görülecektir ki muhtelif kitap bölümlerindeki kısa biyografik bilgiler, bazı şiirlerinin tercümeleri ve şairin bir şiirinden hareketle yazılmış bir makale haricinde Mihail Yeremeyeviç Kil’çiçakov hakkında Türkiye literatüründe yapılmış geniş ölçekli bir çalışma ne yazık ki yoktur. Ben de bu makale ve bununla birlikte eş zamanlı yazdığım makale ve bildirilerle bu eksikliği nispeten doldurmak için gayret göstermekteyim. Bilhassa bulunduğumuz 2025 yılı şairin ölümünün otuz beşinci yıl dönümüdür ve bu ilgiyi haketmektedir.
Keywords : Hakasya, Hakaslar, Çağdaş Hakas Edebiyatı, Mihail Yeremeyeviç Kil`çiçakov, Memleket Teması

ORIGINAL ARTICLE URL