İbnü’n-Nefîs’in el-Mûcez fi`t-Tıbb Adlı Eseriyle 16. Yüzyıldaki Türkçe Şerhinin Kulak Hastalıkları Bağlamında Karşılaştırılması

Authors : İbrahim Topçu, Zeynep Salman, Tasnim Hokan

Pages : 30-40

Doi:10.58648/inciss.1632379

View : 62 | Download : 49

Publication Date : 2025-06-04

Article Type : Research Paper

Abstract :İbnü’n-Nefîs (ö. 687/1288) İslam tıbbının önde gelen temsilcilerinden birisi olup İbn Sînâ’nın el-Kânûn fi’t-Tıbb adlı eserinin ilaveli bir hülasasını yaparak el-Mûcez fi\\\'t-Tıbb’ı yazmıştır. Gelibolulu Muslihuddin Mustafa Sürûrî 1552 yılında ‘‘Şerh-i Mûcez fi’t-Tıbb’’ adıyla İbnü’n-Nefîs’in eserini Türkçe olarak şerh etmiştir. Çalışmanın amacı el-Mûcez fi\\\'t-Tıbb’ı ve şerhini kulak hastalıkları bakımından karşılaştırmaktır. El-Mûcez fi\\\'t-Tıbb’ın Arapça nüshası için Süleymaniye Yazma Eserler Kütüphanesi, Ragıb Paşa koleksiyonunda bulunan nüsha tercih edilmiştir. Gelibolulu Muslihuddin Mustafa Sürûrî’nin şerhi için ise 2022 yılında Türkiye Yazma Eserler Kurumu tarafından günümüz Türkçesine transkribe edilen eser kullanılmıştır. Her iki eserde sağırlık, kulak çınlaması, kulak ağrısı, kulak yaraları, kulağa yabancı cisim girmesi gibi konularda detaylı açıklamalar yapıldığı görülmüştür. Bilgiler içinde kulak çınlamasının vücuttaki buharlarla ilişkilendirilmesi, kulağa uygulanan farklı tedavi metotları, et yemenin kulak sağlığı için bırakılması gerektiği gibi bazı ilgi çekici bulgular elde edilmiştir. Eserlerde kulak hastalıkları hakkında verilen bilgilerin büyük oranda benzer olduğu ancak bazı bölümlerde Gelibolulu Muslihuddin Mustafa Sürûrî’nin İbnü’n-Nefîs’ten daha detaylı açıklamalar yaptığı sonucuna varılmıştır. Şerhte ilave bilgilerin bulunması hem bilginin yüzyıllar içinde değişerek aktarıldığını hem de şerhin farklı kaynaklardan beslenerek oluşturulduğunu gösterir niteliktedir.
Keywords : İbnü’n-Nefîs, el-Mûcez fi, Kulak hastalıkları, Sürûrî

ORIGINAL ARTICLE URL