Türkiye’de Vatandaşlık Eğitimi: Öğretim Programları Üzerine Bir İnceleme (1924-2024)

Authors : Emine Karasu Avcı

Pages : 31-70

Doi:10.47615/issej.1734134

View : 144 | Download : 275

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Vatandaşlık eğitimi, bireyin toplum içindeki hak ve sorumluluklarını öğrenerek bunları nasıl yerine getireceğini kavradığı bir süreçtir. Ailede başlayan bu süreç okulda devam eder. Toplumun bir üyesi olarak bireyin haklarını kullanması ve sorumluluklarını yerine getirmesi, vatandaşlık eğitimiyle mümkündür. Bu eğitim, demokrasiye uygun davranışları kazandırmanın yanı sıra insan haklarına saygıyı bir yaşam biçimi haline getirmeyi amaçlar. Ayrıca bireylerin siyasal süreçlere etkin katılımını ve bilinçli kararlar almasını destekler. Bu çalışmada, Türkiye’de vatandaşlık eğitimi kapsamında hazırlanan öğretim programları incelenmiştir. Araştırmada nitel yöntemlerden biri olan doküman incelemesi tekniği kullanılmıştır. Buna göre ülkemizde vatandaşlık eğitimi, 1924’te Musahabat-ı Ahlakiye ve Malumat-ı Vataniye dersleriyle başlamıştır. 1926’da bu dersler Yurt Bilgisi adını almış ve uzun yıllar okutulmuştur. 1985’te Vatandaşlık Bilgisi, 1998’de Vatandaşlık ve İnsan Hakları Eğitimi, 2011’de Vatandaşlık ve Demokrasi Eğitimi, 2018’de İnsan Hakları, Yurttaşlık ve Demokrasi, 2024’te ise İnsan Hakları, Vatandaşlık ve Demokrasi olarak değişmiştir. Bu doğrultuda bu dersin, yıllardır farklı adlarla ilkokul ve ortaokullarda okutulduğu anlaşılmaktadır.
Keywords : Vatandaşlık eğitimi, öğretim programları, Türkiye.

ORIGINAL ARTICLE URL