Sosyal bilgiler dersi ile demokrasi ilişkisini inceleyen tezler üzerine bir içerik analizi

Authors : Özdemir Dikicigil

Pages : 88-115

Doi:10.47615/issej.1675931

View : 47 | Download : 39

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu araştırmanın amacı, sosyal bilgiler dersi ile demokrasi ilişkisine değinen lisansüstü tezlerin çeşitli değişkenler açısından incelenmesidir. Belirlenen amaç doğrultusunda YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanında bulunan, konuyla ilgili 38 lisansüstü tez; türü, yılı, üniversitesi, enstitüsü, yazarının cinsiyeti, danışmanının ünvanı, konu alanı ve yöntemine göre ele alınmıştır. Nitel yaklaşıma dayanan çalışmada ulaşılan tezler doküman incelemesi yoluyla incelenmiş, elde edilen veriler betimsel içerik analizi ile çözümlenmiştir. Yapılan inceleme sonucunda sosyal bilgiler dersi ile demokrasi ilişkisini inceleyen tezlerin baskın çoğunluğunun yüksek lisans tezi olduğu; konuya ilginin 2003 yılında başlamak üzere, özellikle 2018-19 yıllarında artış gösterdiği; kadın-erkek yazarların konuyla aynı ölçüde ilgilendiği; tez danışmanlarının yarısına yakınının doktor öğretim üyesi ünvanı taşıdığı anlaşılmıştır. Konuya ilişkin en fazla tezin Marmara Üniversitesi’nde yazıldığı; sosyal bilimler ve eğitim bilimleri enstitüleri bünyesinde hazırlandığı ve araştırmalarda daha çok nicel yöntemin kullanıldığı tespit edilmiştir. Sosyal bilgiler dersi ile demokrasi ilişkini inceleyen tezlerin, daha çok, öğretim yöntem-tekniklerinin etkililiği ile öğretmenler ve öğretmen adaylarının demokratik tutum ve davranışlarını araştırdığı görülmüştür. Araştırmada ulaşılan sonuçlar ışığında, sosyal bilgiler bağlamında demokrasiyi ele alan daha fazla çalışma yapılması önerilmiştir.
Keywords : Sosyal bilgiler, demokrasi, lisansüstü, tez, eğitim

ORIGINAL ARTICLE URL