SİCİLL-İ AHVÂL KAYITLARINAGÖRE GELİBOLU DOĞUMLU GAYRİMÜSLİM DEVLET MEMURLARI (1879-1909)

Authors : Osman Umut Nal, Emine Gümüşsoy

Pages : 162-183

Doi:10.47088/utad.1810311

View : 166 | Download : 146

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, 1879-1909 yılları arasında Gelibolu’da doğmuş gayrimüslim Osmanlı devlet memurlarını, Sicill-i Ahvâl kayıtları üzerinden incelemektedir. Tarihsel-belgesel yöntemle yürütülen çalışmada memurların aile geçmişleri, eğitim durumları, dil bilgileri ve mesleki kariyer seyirleri analiz edilmiştir. Bulgulara göre memurların çoğu esnaf, tüccar ya da orta sınıf ailelerden gelmektedir. Eğitim seviyeleri genellikle ibtidai ya da rüşdiye düzeyinde sınırlı kalmış; ancak çok dilli olmaları (özellikle Fransızca, Rumca, Ermenice ve Türkçe) onları haberleşme, maliye ve teknik idare gibi alanlarda istihdam edilebilir kılmıştır. Bazı memurlar üst kademelere ulaşırken, bazıları disiplin ya da siyasi nedenlerle görevden alınmıştır. Bu durum, taşradaki gayrimüslim bürokratların Osmanlı modernleşmesi sürecindeki ikircikli konumunu yansıtmaktadır. Sicill-i Ahvâl kayıtları, devletin bu bireylere bakışını ve onları nasıl değerlendirdiğini anlamaya yönelik mikro düzeyde kıymetli veriler sunmaktadır. Çalışma, Osmanlı bürokrasisinin dönüşüm süreci ve gayrimüslim aktörlerin bu yapıya entegrasyonunu anlamaya önemli katkı sağlamaktadır.
Keywords : Sicill-i Ahval, Memur, Bürokrasi, Gayrimüslim, Modernleşme

ORIGINAL ARTICLE URL