RUTİN AKTİVİTE TEORİSİ (RAT) BAĞLAMINDA YAPAY ZEKÂ VE SUÇ

Authors : Ayşe Mahinur Tezcan

Pages : 272-292

View : 40 | Download : 36

Publication Date : 2025-10-17

Article Type : Research Paper

Abstract :İnsanların tasarladığı, makinaların kullandığı bir zekâ türü olan yapay zekânın gelişimi pek çok alanda değişimlere yol açmaktadır. Bu değişimler olumlu özellikler barındırdığı gibi riskleri de beraberinde getirmektedir. Yapay zekâ ve suç ilişkisi bu riskli alan içindedir. Bu mesele iki boyutlu olarak ele alınabilir. Birinci boyutta yapay zekâ aracılığıyla işlenen ve yapay zekânın işlediği suçlar yer alırken ikinci boyutta suç takibinde yapay zekânın kolaylaştırıcı etkisi bulunmaktadır. Yapay zekâ, geleneksel suçların yöntemlerini değiştirerek ya da tamamen geleneksel suçların dışına çıkılarak suç işlemeyi kolaylaştırmakta ve suçun doğasını değiştirmektedir. Suçlunun ve mağdurun aynı zaman ve mekânı kullandığı suçlardan ziyade zamansal ve mekânsal birlikteliğin zorunlu koşul olmadığı suçlar ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı yapay zekâ ve suç ilişkisiyle yapay zekânın cezai sorumluluğu meselesini irdelemek ve rutin aktivite teorisinin bu suçları ne şekilde ele alabileceğini ele almaktır. Bu amaçla, çalışmada literatür taraması yöntemi kullanılmıştır. Yapay zekâ ve suç üzerine yapılan literatür çalışmasında rutin aktivite teorisinin açıklayıcılığı üzerine çalışmaların sınırlı olması ayrıca dijitalleşmenin hız kazanması ve konunun incelenmesinin erken dönemi olması nedeniyle literatüre katkı sağlamak amaçlanmaktadır.
Keywords : Yapay Zekâ, Suç, Suç Önleme ve Tahminleme, Deepfake, Rutin Aktivite Teorisi

ORIGINAL ARTICLE URL