TALASBEK ÄSEMQULOV'UN “TALTÜS” ADLI ROMANINDA DEYİMLER

Authors : Ziyoda Artukmatova

Pages : 245-254

Doi:10.59182/tudad.1455649

View : 42 | Download : 28

Publication Date : 2024-07-31

Article Type : Research Paper

Abstract :İnsanın varoluşuyla başlayan dil, devirlerin kendi ihtiyacına göre şekillenmiş ve insanoğlu bu ihtiyaçlar çerçevesinde birtakım kalıp sözler oluşturmuştur. Bu sözlerin büyük bir kısmı yaşanan olaylardan alınan dersler neticesinde doğmuş olup nesilden nesile anlatma ve aktarma kolaylığı sağlamaları sebebiyle uzun ömürlü söz varlıkları olmuştur. Bu söz varlıklarından en önemlileri, atasözleri ve deyimlerdir. Bu çalışmada, Talasbek Äsemqulov’un “Taltüs” adlı romanında yer alan deyimler tespit edilerek Kazak Türkçesinden Türkiye Türkçesine Qazaq Tiliniñ Ädebiy Sözdigi ve TDK Çevrimiçi Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü ile karşılaştırılmıştır. Deyimlerin anlam ve yapı bakımından zamana bağlı değişme gösterip göstermediği veya deyimin günümüzdeki işlevinin tespitinin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi amacıyla bu roman esas alınmıştır. Bazı deyimlerde kelimelerin yer değiştirdiği görülür. Bu bazen yazılı metinlerde sanatçının üslubu dolayısıyla bazen kafiye gereği bazen de konuşma dilinde konuşmacılardan kaynaklı olabilir. Deyim kullanımlarında ilgili çevrenin etkilendiği kültürlerden kaynaklanan değişimler meydana gelmektedir. Talasbek Äsemqulov’un “Taltüs” adlı çalışması da içerisinde bulunan mecaz anlamlı birçok kelimeyi ve birçok deyimi içermesi bakımından önemlidir.
Keywords : Talasbek Äsemqulov, Taltüs, deyim, Kazak Türkçesi, Türkiye Türkçesi

ORIGINAL ARTICLE URL