MERKEZ BANKASI BAĞIMSIZLIĞI VE EKONOMİK BÜYÜME: OECD ÜLKELERİ İÇİN BİR ZAMAN SERİSİ ANALİZİ

Authors : Berkay Altındaş, Özgür Balmumcu, Aytaç Pekmezci, Kurtuluş Bozkurt

Pages : 367-390

Doi:10.17130/ijmeb.1539952

View : 100 | Download : 66

Publication Date : 2025-03-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmanın amacı, seçilmiş 16 OECD üyesi ülkenin 1972-2017 dönemini kapsayan yıllık verileri kullanılarak; enflasyon ve merkez bankası bağımsızlığı değişkenlerinin ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini ampirik olarak analiz etmektir. Çalışmanın hipotezi merkez bankası bağımsızlığının ekonomik büyümeyi harekete geçirdiği şeklinde kurulmuştur. Bu kapsamda çalışmada öncelikle merkez bankası bağımsızlığı ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiye dair teorik zemin ortaya konulmuş, sonrasında literatürde daha önce yapılmış ampirik çalışmaların derlemesi sunulmuştur. Çalışmanın ampirik analizinde ilkönce değişkenlere ait serilerin durağanlık düzeyleri Augmented Dickey Fuller (ADF) ve Phillips–Perron (PP) birim kök testleri ile belirlenmiştir. Akabinde bağımlı değişken ekonomik büyüme serisi ile bağımsız değişkenler enflasyon oranı ve merkez bankası bağımsızlığı serileri arasında tespit edilmiş gecikme uzunluklarına uygun olarak Johansen eşbütünleşme testi, Granger nedensellik testi ve Toda-Yamamoto testi aracılığıyla analiz edilmiştir. Elde edilen ampirik bulgulara göre, Johansen eşbütünleşme testi sonucunda sadece Türkiye ve Finlandiya’da eşbütünleşme ilişkisi tespit edilmiştir. Granger nedensellik testi sonucunda Japonya ve Meksika’da merkez bankası bağımsızlığından ekonomik büyümeye doğru tek yönlü, Güney Kore’de merkez bankası bağımsızlığı ile ekonomik büyüme arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi saptanmıştır. Toda-Yamamoto testi sonucunda ise incelenen ülkelerde merkez bankası bağımsızlığı ile ekonomik büyüme arasında bir ilişki saptanmamıştır. Sonuç olarak OECD’ye üye ülkelerde ekonomik büyüme ile merkez bankası bağımsızlığı arasındaki ilişkiye dair elde edilen kanıtlar, merkez bankasının sorumluluğunun değişip genişlediği bu günlerde önemini ortaya koymakta ve ekonomik büyümenin desteklenmesinde merkez bankalarının güvenilirliğini ve etkinliğini artıracak stratejilerin tasarlanması gerekliliğini gözler önüne sermektedir.
Keywords : Merkez Bankası Bağımsızlığı, Ekonomik Büyüme, Zaman Serisi Analizi

ORIGINAL ARTICLE URL