SOSYAL AĞ YORGUNLUĞU ÖLÇEĞİ GEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK ÇALIŞMASI

Authors : Hakan Tahiri Mutlu, Hasan Saltuk Durak, Mehmet Fatih Kanoğlu

Pages : 1565-1588

Doi:10.17130/ijmeb.1640393

View : 120 | Download : 217

Publication Date : 2025-12-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, bireylerin sosyal ağ kullanımına bağlı olarak yaşadığı yorgunluk düzeylerini ölçmek için geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmeyi amaçlamaktadır. Literatür taraması ve uzman görüşleri doğrultusunda oluşturulan madde havuzu üzerinde açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) gerçekleştirilmiş, ölçeğin üç faktörlü bir yapıya sahip olduğu belirlenmiştir. Bilişsel yorgunluk, sosyal ağ kullanımının zihinsel kapasite üzerindeki olumsuz etkilerini; davranışsal yorgunluk, kullanımın sınırlandırılması ve azaltılmasını; duygusal yorgunluk ise stres, huzursuzluk ve tükenmişlik gibi duyguları ölçmektedir. AFA sonuçlarına göre ölçek toplam varyansın %73,77’sini açıklarken, DFA analizleri model uyumunun iyi olduğunu göstermiştir (CFI=0,987, RMSEA=0,058, χ²/sd=1,574). Cronbach’s Alpha değerleri bilişsel yorgunluk için 0,955, davranışsal yorgunluk için 0,950 ve duygusal yorgunluk için 0,863 olarak hesaplanmıştır. Sonuçlar, sosyal ağ kullanımının bilişsel tükenmişlik, dikkat dağınıklığı ve duygusal stres gibi olumsuzluklara yol açabileceğini göstermektedir. Bu doğrultuda, bireylerin sosyal ağ kullanımını bilinçli yönetmeleri, dijital detoks ve medya okuryazarlığı gibi stratejiler geliştirmeleri önerilmektedir. Ölçek, sosyal ağ yorgunluğunu ölçmek için geçerli ve güvenilir bir araç olup, farklı örneklemlerle test edilebilir.
Keywords : Sosyal Ag Yorgunlugu, Bilissel Yorgunluk, Davranıssal Yorgunluk, Duygusal Yorgunluk

ORIGINAL ARTICLE URL