Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararları Işığında Fransız Hukukundaki Anonim Doğum Müessesesinin İncelenmesi

Authors : Bahar Öcal Apaydın

Pages : 93-119

Doi:10.47136/asbuhfd.1794315

View : 114 | Download : 85

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Roma hukukundan beri süregelen “mater certa est” yani çocuğu doğuran anadır ilkesi, çocuğu doğuran ananın biyolojik anne olduğu esasına dayanmaktadır. Bu ilkeyi benimseyen pek çok hukuk düzeni anayla çocuk arasındaki soybağını doğum yoluyla kurmaktadır. Ancak Fransız hukuku bu yaklaşım bakımından istisnai bir özellik arz etmektedir. Zira Fransız hukukunda biyolojik annelik ile yasal annelik arasında bir ayrım yapılmaktadır. Nitekim Fransız Medeni Kanunu m. 326 uyarınca doğum sırasında anne, sağlık kurumuna kabulünün ve kimliğinin gizli kalmasını talep edebilir. Anonim doğum olarak nitelendirilen bu uygulama çerçevesinde, gizli kalmak isteyen anayla çocuk arasında soybağı kurulmamakta, doğumdan sonra çocuk devlet koruması altına alınmaktadır. Dolayısıyla, anonim doğum uygulamasında ananın gizli kalma hakkı ile çocuğun kökenini öğrenme hakkı nedeniyle iki menfaatin çatışması söz konusu olmaktadır. Anılan menfaat çatışması, birçok kez Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) önüne de taşınmıştır. Bu çalışmanın amacı, anonim doğum müessesesini AİHM kararları ışığında incelemektir.
Keywords : Anonim doğum, soybağı, kişinin kökenini öğrenme hakkı, özel hayata saygı hakkı, menfaat çatışması

ORIGINAL ARTICLE URL