Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu’nun 14 Aralık 1954 Tarihli 750’nci Oturumu Işığında Türkiye’nin Kıbrıs Politikasının Değerlendirilmesi

Authors : Emrah Balıkçıoğlu

Pages : 984-1027

Doi:10.24186/vakanuvis.1454518

View : 306 | Download : 102

Publication Date : 2024-09-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Kıbrıs’ın 1878 yılında İngiliz idaresine geçmesinden sonra adadaki Rum toplumu, İngiltere’den enosis (Yunanistan’la birleşme) talebinde bulunmaya başladı. Doğu Akdeniz ve Ortadoğu’daki varlık ve çıkarlarını koruma stratejisinde Kıbrıs’a önemli bir yer veren İngiltere ise bu talebe sürekli ret cevabı verdi. II. Dünya Savaşı’ndan (1939-1945) sonra Kıbrıslı Rumlar, enosis hedeflerine savaşın sonunda kurulan Birleşmiş Milletler’in (BM) Sözleşmesi’nde yer alan self-determinasyon (kendi kaderini tayin hakkı) ilkesi yoluyla ulaşabileceklerini düşündüler. Bu sebeple İngiltere’den ada halkına siyasî geleceğine karar verebilmesi için self-determinasyon hakkının tanınmasını istediler. Kıbrıslı Rumlar, İngiltere’ye bu yönde baskı yapmak için de BM’ye üye devletlerden biri olan Yunanistan’dan Kıbrıs meselesini söz konusu uluslararası örgütün gündemine taşımasını talep ettiler. İngiliz idaresinin ilk yıllarından beri adayı ilhak etmeyi arzulayan ve bu arzusunu gerçekleştirebilmek amacıyla birtakım faaliyetler yürütmekte olan Yunanistan, Kıbrıslı Rumların bu çabalarının da etkisiyle ada halkına kendi kaderini tayin hakkı tanınması talebiyle 1954 yılında BM’ye başvuruda bulundu. Anadolu’ya coğrafî yakınlığı, üç asır boyunca Osmanlı egemenliğinde kalmış olması ve bir Türk nüfusu barındırmasından dolayı Kıbrıs, Türkiye’nin de cumhuriyet rejiminin ilk yıllarından beri yakından ilgi duyduğu bir ada konumundaydı. Bu sebeple BM’deki Türk Daimî Temsilcisi Selim Sarper, BM Genel Kurulu’nun 14 Aralık 1954 tarihli 750’nci oturumunda bir konuşma yaparak Türkiye’nin Kıbrıs konusu hakkındaki resmî görüşünü açıkladı.
Keywords : Enosis, self determinasyon, Birleşmiş Milletler BM, Türkiye, Selim Sarper

ORIGINAL ARTICLE URL