17.-19. Yüzyıllarda Yazıldığı Tahmin Edilen Anonim Bir Risâledeki Mûsikî Konularının Karşılaştırmalı Analizi

Authors : Turgut Yahşi

Pages : 1621-1660

Doi:10.24186/vakanuvis.1479162

View : 80 | Download : 89

Publication Date : 2024-09-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Literatüre katkı sağlama noktasında Türk mûsikîsi nazariyatı ile ilgili yazılı kaynakları çalışmak önem arz etmektedir. Çalışma kapsamına alınan, ancak müellifi bilinmeyen Osmanlıca risâle, geleneksel edvâr sistemindeki konuları takip etmiştir. Ne var ki müellif, mûsikî konularını dağınık bir şekilde ele almıştır. Bu durum eseri incelemeyi zorlaştırmıştır. Bu araştırmada söz konusu risâle bir bütün olarak incelenmedi. Burada öncelikle makamların vakitler ile irtibatı, Kur’an’ın güzel ses ile tilaveti, ten rengi ve mizaç ilişkisi, çeng ve kanunda akort düzenleme konuları işlendi. Akabinde eserde geçen makam, âvâze, şu‘be ve terkîblerin anlatımına yer verildi. Bu yapılırken de risâle önceki dönemlerde kaleme alınan eserlerle karşılaştırıldı. Ayrıca risâledeki makam, âvâze ve şu‘belerin ilişkilendirildiği unsurlar, daire ve tablolar ile gösterildi. Çalışmanın temel gayesi, müellifi ve yazıldığı dönemi meçhul bu risâlenin akademi camiasına kazandırılmasıdır. Bu yönüyle bu çalışma özgün olup, literatüre katkı sağlayacağı umulmaktadır. Ayrıca karşılaştırma metoduyla risâlenin başka eserler ile olan benzer ve farklı yönleri ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Nitel araştırma yöntemiyle ele alınan bu çalışmada veriler, doküman taramasıyla elde edilmiş ve analiz edilerek irdelenmiştir.
Keywords : Edvâr, makam, âvâze, şube, terkîb

ORIGINAL ARTICLE URL