Van/Üçpınar Örneği Işığında Doğu Anadolu’da Kilise Olarak Kullanıldığı Düşünülen Urartu Kaya Mezarları

Authors : Davut YİĞİTPAŞA

Pages : 61-76

View : 64 | Download : 9

Publication Date : 2021-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :MÖ 9.-7. yüzyıllar arasında Van Gölü çevresinde hüküm süren Urartu Krallığı kayalardan yararlanarak kale, tapınak, saray ve kaya mezarları yapmışlardır. Çoğunlukla kalelerin sarp ve ulaşımı zor yüzlerine yapılmış olan Urartu Kaya Mezarları, tek odalı ve çok odalı olmak üzere iki tipte karşımıza çıkar. Her ne kadar ana kayanın oyulmasıyla oluşturulmuş odanın mezar olduğuna ilişkin tasarım ve döşemler bulunsa da Urartu kaya mezarları ile kaya kiliselerinin de çoğunlukla sarp ve ulaşımı zor kayalara oyulan çok odalı ve nişli olmasından dolayı zaman zaman karıştırılmaktadır. Kaya odaları sığınak, ev, mezar, depo, ahır ve kilise gibi pek çok amaç için açılmıştır. Ayrıca başlangıçta mezar olarak açılan bir kaya odası sonra şapel, ev, depo ya da dervişlerin inziva odası olarak kullanmış ve sonraki kullanımlarına yönelik olarak değişiklikler ya da ekler yapılmıştır. Urartu Kaya Mezarı olduğu ileri sürülen Van/Üçpınar’ın da gerek kiliselerin yapım tekniğinin farklı olması, gerekse Ermenice bir yazıtın olması ve apsis ile naos gibi birtakım döşemlere yer verilmiş olmasından dolayı buranın bir kaya mezarından ziyade kilise olduğu düşüncesindeyiz.
Keywords : Ermeni, Hristiyan, Kaya Kilisesi, Kaya Mezarı, Urartu

ORIGINAL ARTICLE URL