DİJİTALLEŞME EKSENİNDE DÖRDÜNCÜ KUŞAK HAKLAR: İNSAN ONURU VE ANAYASAL GÜVENCELER

Authors : Özer Aslan

Pages : 151-172

View : 178 | Download : 218

Publication Date : 2025-12-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, dijital çağın beraberinde getirdiği bilimsel ve teknolojik gelişmelerin bireyin temel hak ve özgürlükleri üzerindeki etkilerini incelemek ve bu gelişmelerin doğurduğu yeni tehditler karşısında insan haklarının anayasal güvence altına alınmasındaki yetersizlikleri ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Geleneksel hak kategorilerinin bireyin dijital mahremiyeti, bilişsel özerkliği ve veri güvenliği gibi alanlardaki korunmasını sağlayamadığı görülmüş; bu bağlamda dördüncü kuşak hakların teorik çerçevesi ile güvence sorunları değerlendirilerek yeni bir hak anlayışına duyulan ihtiyaç analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, dijitalleşmenin birey üzerindeki etkilerinin klasik anayasal güvence mekanizmalarıyla karşılanamadığını ortaya koymaktadır. Türkiye özelinde anayasal hakların biçimsel genişliğine rağmen, onur temelli ve dijital çağın ihtiyaçlarını karşılayan içerik bakımından sınırlı bir yapının varlığı tespit edilmiştir. Mevcut sistemin bireyi özne olarak değil, sistemin bir unsuru olarak konumlandırdığı vurgulanmıştır. Bu sonuçlar, dijital çağın getirdiği çok katmanlı tehditlere karşı insan onurunu merkezine alan, esnek, kapsayıcı ve bütüncül bir anayasal yaklaşımın inşa edilmesinin önemini ortaya koymaktadır.
Keywords : İnsan Onuru, Dördüncü Kuşak Haklar, Dijitalleşme, İnsan Hakları, Anayasal Güvence

ORIGINAL ARTICLE URL