Bahtiyar Vahabzade Şiirinde Azerbaycan Düşüncesi
Authors : Sabuhi Gahramanov
Pages : 76-93
Doi:10.59902/yazit.1626164
View : 41 | Download : 112
Publication Date : 2025-06-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Bahtiyar Vahabzade\\\'nin şiirinin fikrî zemininde Azerbaycancılık, Azerbaycan ideali, millî benlik ve kimlik, ana dili mücadelesi, vatanseverlik, bağımsızlık ve bilinçli vatandaşlık yer almaktadır. Şair, yaratıcılığının her aşamasında \\\"Düşüncem değişmez, hâlâ dünya dönüyor\\\" düşüncesine sadık kalmış ve millî şiirin ana kollarından birinin öncüsü olmuştur. Azerbaycancılık düşüncesi ve amacı Bahtiyar Vahabzade\\\'nin yaratıcılığının temelini oluştursa da tüm gücünü, yönlerini ve tezahürlerini bir anda ortaya koymamış, şiiri olgunlaştıkça ve sosyal-ideolojik faaliyeti genişledikçe ön plana çıkmıştır. Bahtiyar Vahabzade`nin şiirleri hiç bir zaman kayıtsız, üzüntüden, kederden kaçan, hayatın sevincinden tat almayan “huzursuz kalpler”le uzlaşmamış, 1960 – 1980 yıllarında mücadele eden bir şair imajını yaratmayı başarmıştır. Ana dili ve Güney Azerbaycan konusu Vahabzade\\\'nin eserlerinin ana motiflerini ve şairin Azerbaycan düşüncesinin temelini ve ruhunu oluşturur. Geçen yüzyılın 50\\\'li yıllarında bölünmüş ana vatan meselesi şairi düşündüren ana konu hâline geldi. Bu dönemde Vahabzade \\\"Gülistan\\\" şiirini yazarak büyük bir cesaret gösterdi. Sovyet rejimini kızdırdığı için eserin yayınlanması yasaklandı ve ardından şairin zorlu hayatı ve yıllarca süren takip süreci başladı. Ancak \\\"Gülistan\\\" şiiri genel olarak Güney\\\'e dair şiirimizde yeni bir sayfa açarak bölünmüş ana vatan imajını edebiyatın ve sosyo-politik düşüncenin sürekli hedefi hâline getirir. Şiirde millî birlik çağrısı ruhu açıkça görülür. Vahabzade\\\'nin vatandaşlık duruşunun diğer yönü de millî-manevi değerlerin, kültürel ve sanatsal mirasın korunması, yüceltilmesi ve somutlaştırılması olmuştur. Şair millî kültürün her alanından konular alarak Azerbaycanlılığı sürekli anlatmıştır. Özgürlük ve bağımsızlık motifleri Vahabzade\\\'nin şiirinde değişmez bir nitelik kazanmış, uluslararası konularda yazdığı şiirlerde ifadesini bulduğu gibi genel olarak şiirinin mücadeleci ruhunda, ahenginde ve imgelerinde de ifadesini bulmuştur. 1980\\\'li yılların sonunda ve 1990\\\'lı yıllarda bir bütün olarak Azerbaycancılık düşüncesi, Vahabzade\\\'yi sadece yaratıcılığıyla değil, aynı zamanda ulusal bağımsızlık hareketinin mücadeleci, sosyal ve politik figürü olarak da ön plana çıkarmıştır.Keywords : Azerbaycancılık, vatanseverlik, ana dili sorunu, vatandaşlık, “Gülistan” şiiri, bağımsızlık.
ORIGINAL ARTICLE URL