ZAMAN VE MEKÂNIN ÖTESİNDE: GIDDENS`IN MODERNİTE TEORİSİ BAĞLAMINDA TÜRK HALK MÜZİĞİ

Authors : Mehmet Timuçin Bakırcı

Pages : 666-699

Doi:10.51576/ymd.1578796

View : 111 | Download : 107

Publication Date : 2024-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :ÖZ 17. yüzyılda Avrupa’da başlayan ve daha sonra diğer toplumları etkisi altına alan modernizm, toplumsal yaşamın tüm alanlarında görüldüğü gibi geleneksel kültürel formların çözülmesine ve kültür alanında köklü dönüşümlerin gerçekleşmesine yol açmıştır. Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinde, görece radikal toplumsal değişimlerin tetikleyicisi olan modernizmin Türk müziği alanına etkileri, akademik Türk müziği araştırmalarının yoğunlaştığı konulardan birini teşkil etmektedir. Kurumsallaşması bakımından izleri Alman Romantizmine kadar sürülebilecek milliyetçilik yönelimleri ile bağlantılı olan Türk halk müziği de Cumhuriyet Dönemi modern dönüşümlerin kültürel alandaki sonuçlarından birisidir. Diğer bir deyişle dönemin fikri yönelimi ile ulus kimliğinin yaratımında kıymetli görülen halk kültürü ögelerinin derlenip toparlanması sonucunda kurumsallaşan Türk halk müziği, yapı itibariyle modern bir müzik türü olarak değerlendirilebilir. Bu makale, Giddens’ın modernite ile ilişkili teorik çerçevesine başvurularak Türk halk müziğinin inşası sürecinde yararlanılan yerel pratiklerin modernist ilkelerle yerel bağlamlarından kopartılmasını ve milliyetçilik temelinde ulusal bir bütünlük içinde yeniden bağlama oturtulmasını tartışmaktadır. Çalışma, literatür taramasıyla ulaşılan bilgiler dahilinde gerçekleştirilmiş ve sonuç olarak Türk halk müziğinin yerel müzik pratiklerinden icra biçimi, orkestral düzen, koral uygulamalar, dinleyici, icra mekânı, ses organizasyonunda standartlaşma gibi nitelikler bakımından farklılıkları ortaya konmuştur.
Keywords : Türk halk müziği, modernite, modernliğin sonuçları, zaman-uzam ayrışması, yerinden çıkartma

ORIGINAL ARTICLE URL