ZİRGÜLELİ HİCAZ, SUZİDİL VE ŞEDARABAN MAKAMLARININ ŞED MAKAM KAVRAMI BAKIMINDAN KARŞILAŞTIRMALI ÇÖZÜMLEMESİ

Authors : Abidin Özpek, Ozan Baldan

Pages : 2178-2208

Doi:10.51576/ymd.1756210

View : 82 | Download : 98

Publication Date : 2025-09-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Makamlar farklı okullarda farklı biçimlerde karşımıza çıkmaktadır. Bu okullardan biri de Arel-Ezgi-Uzdilek’tir. Bu okulda makamlar farklı sınıflandırmalara tabi tutulmuştur. Şed makamlar da bu sınıflardan biridir. Şed makamlar konusunda Arel-Ezgi-Uzdilek okulu kuramcıları arasında bir fikir birliği olmadığı görülmüştür. Bu çalışmada, zirgüleli hicaz makamının şedleri arasında sayılan şedaraban ve suzidil makamlarının birer şed makam olup olmadığı konusuna açıklık getirilmesi amaçlanmıştır. Arel-Ezgi-Uzdilek okulu kuramcılarının, anılan makamlar için incelenmesini en çok tavsiye ettiği üçer eser tespit edilmiştir. Ardından bu eserler, şedaraban ve suzidil makamlarının zirgüleli hicaz makamının birer şeddi oldukları fikrinden hareketle, zirgüleli hicaz makamının kararı olan dügâh perdesi üzerine göçürülerek mus2 nota yazım programında yeniden yazılmıştır. Dügâh perdesi üzerinde eserlerin perde dağılımları tespit edilerek ortalamaları grafiklerle, yüzdeleri tablolarla verilmiştir. Zirgüleli hicaz, şedaraban ve suzidil makamlarındaki eserler kendi içinde ve karşılaştırmalı olarak çözümlenmiş ve yorumlanmıştır. Elde edilen veriler ışığında, şedaraban ve suzidil makamlarının farklı kimlikler taşıdığı ve zirgüleli hicaz makamının birer şeddi olmadıkları sonucuna ulaşılmıştır.
Keywords : şed makam, suzidil, şedaraban, zirgüleli hicaz, müzik teorisi

ORIGINAL ARTICLE URL