SANATÇI GÖZÜNDEN SANATIN TİCARİLEŞMESİ KÖYLÜ AÇISINDAN GÖSTERİŞÇİ TÜKETİM (VEBLEN TEORİSİ): KARANLIKDERE DÜĞÜNLERİ

Authors : Resul Bağı

Pages : 3662-3689

Doi:10.51576/ymd.1804230

View : 70 | Download : 207

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :ÖZ Bu makalede Anadolu’da bilinen genelgeçer düğünlerin aksine farklı düğün pratiklerinin bariz bir şekilde görüldüğü Niğde ili Bor ilçesine bağlı Karanlıkdere köyü düğünlerinin nasıl şekillendiği incelenmiştir. Düğün pratiklerinin uygulamasında düğün seremonileri, gerek düğün pratikleri için yapılan ekonomik giderler gerek müzik pratiklerinin yüksek maliyetli harcamalar yapılarak uygulanması Thorstein Veblen’in gösterişçi tüketim kavramı bağlamında incelenmiştir. Karanlıkdere köyünü Türkiye’nin diğer bütün yörelerinden ayıran en büyük özelliği Karanlıkdere köyünde yapılan neredeyse her düğünün yüksek maliyetli müzik icralarının tercih edilerek gerçekleştiriliyor olması ve özellikle düğün için davet edilen sanatçıların ulusal ve uluslararası tanınırlık seviyesinde olan sanatçılar olması odaklıdır. Çalışmada ilk olarak Veblen teorisi üzerinden gösterişçi tüketime değinilmiştir. İkinci bölümdeyse yöredeki düğün pratiklerinin uygulanma şekli, düğün ritüellerindeki müzik pratikleri ve bu pratikler bağlamında yapılan uygulamalara yer verilmiştir. Yörede evlilik formaları ve düğün pratiklerinde geçmişten günümüze gerçekleşen bazı değişiklikler mevcuttur. Bunlardan bir tanesi de bir zamanlar köy odası olarak kullanılan mekânın, günümüzde düğün salonu şeklinde ve her evin altında inşa edilerek yüzlerce kişinin bir arada misafir edilebileceği kapalı mekân formunda olmasıdır. Ayrıca son yıllarda yapılan harcamalarda düğün esnasında müzisyenin mikrofonuna takılacak olan para miktarının, günümüzde farklı amaçlarda ve alanlarda kullanılması da ayrıca incelenmiştir. Karanlıkdere köyü düğünlerinde, en gösterişli düğün söylemi bağlamında düğün pratiklerine ayrılan maliyet odağında gösterişçi tüketimin yaygınlaşmaya başladığı gözlemlenmiştir. Karanlıkdere köyü düğünlerinde gösteriş odaklı müzik ve mekân uygulamaları, geleneksel formun belirli ölçülerde dönüşmesine yol açmıştır. Böylece, ünlü sanatçıların düğünlere davet edilmesiyle profesyonel destek alınarak düğünlerin oldukça gösterişli bir şekilde planlandığı ve düğün süreci yaratıldığı düşünülmektedir. Bu bağlamda Karanlıkdere düğünleri, köylü açısından ekonomik güç ve toplumsal statünün görünür kılındığı bir törensel alan işlevi görmektedir.
Keywords : Veblen Teorisi, Karanlıkdere Köyü Düğünleri, Etnomüzikoloji, Müzik Kültürü, Gösterişçi Tüketim

ORIGINAL ARTICLE URL