KOVİD-19 SALGINININ MODERN ARAP ŞİİRİNE YANSIMASI

Authors : Emine Bağmancı

Pages : 349-371

Doi:10.33171/dtcfjournal.2025.65.1.15

View : 88 | Download : 49

Publication Date : 2025-06-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Tarihin çeşitli dönemlerinde birçok salgın hastalık görülmüştür. Bu hastalıklar ise sadece yayılarak toplu ölümlere yol açmakla kalmayıp bireysel ve toplumsal davranış ve algıda temel değişiklikler oluşturmuştur. Edebiyat ise gerek bireysel gerek toplumsal durumlara ilişkin çeşitli konuları kapsayan bir alan olarak salgın hastalıklar bağlamındaki bu değişikliklerin ele alındığı çok sayıda eserin oluşmasını sağlamıştır. Ortaya çıkan bu eserler, toplumun sosyo-psikolojik yapısı hakkında önemli bilgiler sunmaktadır. İnsanların salgına dair düşünceleri, hastalık karşısında aldıkları tavır ve insan psikolojisi üzerinde bıraktığı etki edebiyatın konusu olmuştur. Dolayısıyla bu hastalıklar, toplumun büyük bir kısmını etkilediği için edebiyat da hastalık aracılığıyla toplumun kolektif ruhunu yansıtmaya çalışan önemli bir alan olmuştur. Salgın edebiyatı kapsamında şiir türü, diğer türlerden büyük bir farklılık göstermektedir. Nitekim hastalık nedeniyle tıp alanındaki bilgilerin sıkça konuşulduğu bir ortamda şiir, salgının insanın duygu dünyası üzerinde meydana getirdiği etkilerinden söz etmiştir. Bu bağlamda toplu ölümler, insanların hastalık karşısındaki çaresizlikleri ve belirsizlik gibi durumlar şiire zengin bir malzeme kaynağı oluşturmuştur. Salgın hastalıklar Arap edebiyatının gerek klasik gerek modern döneminde hem düzyazı hem şiir türünde kendine geniş yer bulmuştur. Özellikle ölen kişilerin ardından yazılan ağıt türünde salgından izler görmek mümkündür. İçinde bulunduğumuz çağa damgasını vuran hastalık ise kovid-19 salgını olmuştur. Bu çalışmada kovid-19 virüsünden kaynaklanan salgının Arap şiirine yansıma biçimi, basılı ve dijital kaynaklarda geçen şiir örnekleri üzerinden incelenmiştir. Bu örneklerde kovid-19 salgınının dinî, psikolojik ve ekonomik olmak üzere çeşitli açılardan ele alındığı, şairlerin salgınla mücadelede halka rehberlik etme çabasında olduğu görülmüştür.
Keywords : Arap şiiri, Kovid-19, Salgın edebiyatı, Hastalık

ORIGINAL ARTICLE URL