POLONYA ROMANTİK EDEBİYATININ UKRAYNA EDEBİYATI VE TOPLUMSAL BİLİNCİNE YANSIMALARI

Authors : Seyyal Körpe Kemer

Pages : 255-274

Doi:10.33171/dtcfjournal.2025.65.1.11

View : 96 | Download : 68

Publication Date : 2025-06-25

Article Type : Research Paper

Abstract :1789 Fransız İhtilalinin yansıması olarak 19.yüzyıl itibariyle Avrupa ve Dünya ülkeleri arasında oldukça güçlü bir toplumsal ve kültürel etkileşim süreci gerçekleşmiş, bu süre zarfında uluslar bir yandan farklı bölgelerde doğan yeni düşünce akımlarını özümserken, diğer yandan kendi kültürel miraslarını, gelenek göreneklerini koruma eğilimi içine girmiş ve tüm bu gelişmeler sanat, edebiyat ve kültür dünyasına görkemli bir zenginlik getirmiştir. Söz konusu dönemde en yoğun kültür geçişlerinden biri de Polonya egemenliği altında bulunan topraklarda gerçekleşmiştir. Ukrayna’nın bilim ve felsefe tarihinde sanat, kültür ve edebiyat sahasındaki gelişmelere ışık tutan düşünce akımlarının aralıksız olarak Batı Avrupa’dan Polonya kanalıyla Ukrayna’ya ulaşmış ve buradan da doğuya doğru yol almış olduğu genel olarak kabul edilmiş bir gerçekliktir. Tarihsel gelişmeler doğrultusunda Polonya’nın Ukrayna kültürünün yapılanma sürecinde gerek savaş ve ayaklanmalar gerekse eğitsel ve kültürel paylaşımlar sonucunda oldukça baskın bir rol aldığı bilinmektedir. Polonya ve Ukrayna uluslarının Lehistan-Litvanya Birliği altındaki topraklarda uzun yıllar bir arada yaşamış olmaları, böylesi bir etkileşimin en somut nedenlerinden biri olmuştur. Ukrayna romantik edebiyatı tıpkı Polonya’da olduğu gibi Ukrayna devlet yapısının tamamen Rus İmparatorluğu boyunduruğu altına girerek ortadan kaldırılması girişimlerine karşı mücadele verme yolunda, ulusal gelenek - göreneklere ve ulusun muhafazakâr geçmişine sıkı sıkıya bağlı bir kültürel örgütlenme anlayışı temelinde biçimlenmiştir.19.yüzyıl başlarında aralarında Adam Mickiewicz’in de bulunduğu Polonyalı romantik sanatçılar tarafından romantik şiirin Kazak topraklarına ve Kazak Ukrayna’sına tanıtılması ve bunu izleyen süreçte Polonya edebiyatında “Ukrayna Okulu” adlı edebiyat ekolünün başlaması, Polonya- Ukrayna kültürel ilişkilerinin gelişimi bakımından oldukça önemli adımlardır. Ukrayna romantik edebiyatının önde gelen temsilcilerinden Taras Şevçenko, Mykola Kostomarov ve Hulak Artemowsky ise edebi çalışmalarında Adam Mickiewicz etkisinin yoğun olarak hissedildiği isimler arasında yer almaktadır.
Keywords : Polonya, Ukrayna, Romantizm, Mickiewicz, Şevçenko, Kostomarov, Artemovsky

ORIGINAL ARTICLE URL