SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK VE YENİLİKÇİLİK BAĞLAMINDA KENTSEL YAŞAM LABORATUVARLARI: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Authors : Sedat Ulugöl, Alper Bilgili

Pages : 2209-2235

Doi:10.35408/comuybd.1677279

View : 113 | Download : 214

Publication Date : 2025-10-24

Article Type : Research Paper

Abstract :Hızla artan kentsel alanlar, toplam nüfusun büyük bir kısmını içinde barındırmaktadır. Geleceğe dair nüfus tahminleri, kentsel alanlardaki yoğunluğun artarak devam edeceğini ortaya koymaktadır. 2020 yılı Birleşmiş Milletler verilerine göre, her gün dünya genelinde yaklaşık 200.000 kişi şehirlere göç etmektedir. Bu bağlamda, 1950 ile 2020 yılları arasında kentleşme oranı 6 kat artmıştır. Ayrıca 2050 yılına gelindiğinde ise özellikle gelişmekte olan ülkelerdeki büyümenin etkisiyle, dünya nüfusunun %66’sının kentlerde yaşayacağı öngörülmektedir. Kentsel yaşam laboratuvarları (KYL), kentleşmenin yarattığı zorlukları ve fırsatları sürdürülebilirlik çerçevesinde yenilikçi bir bakış açısıyla ele almak için kolektif bir kentsel inovasyon ve deney merkezi olarak ortaya çıkmaktadır. KYL\\\'lerin sürdürülebilir yenilikçi kentlerin inşası noktasındaki nihai rolünün ne olduğu ve kentlerdeki diğer katılım, işbirliği, deney, öğrenme ve yönetme biçimlerinin yerini alan tamamen yeni bir olguyu temsil edip etmediği konusunda net bir anlayış yoktur. KYL yaklaşımını çekici ve yeni kılan unsurların açıklığa kavuşturulmasına ihtiyaç vardır. Bu çalışma KYL’lerin sürdürülebilir yenilikçi kentlerin inşası noktasında olumlu/olumsuz etkilerinin araştırılması, rollerinin belirlenmesi ve yeni ve çekici kılan unsurlarının açığa kavuşturulması amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın örneklem grubunu Türkiye özelinde 2023 yılı ENoLL üyesi etkin KYL’ler oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında 2023 yılı ENoLL üyesi etkin KYL’lerin resmi sitelerinden ve ENoLL ağının resmi sitesinden KYL’lere ilişkin bilgiler toplanmıştır. Elde edilen veriler MAXQDA nitel veri analizi programında analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda KYL’lerin sürdürülebilir yenilikçi kentlerin inşası noktasında kentsel sorunlara ve ihtiyaçlara cevap verebilecek birçok projeyi hayata geçirdiği ve proje oluşturma süreçlerine kentsel paydaşları da entegre ettiği anlaşılmıştır. Ayrıca 2023 yılında ENoLL ağında etkin üye statüsünde bulunan Mezopotamya KYL’nin yerel yönetim biriminde meydana gelen yönetim değişikliği sonucunda ENoLL üyeliğini yenilemediği tespit edilmiştir.
Keywords : Yaşam laboratuvarı, Kentsel yaşam laboratuvarı, Sürdürülebilir yenilikçi kent, ENoLL

ORIGINAL ARTICLE URL