Türk Batılılaşma Hareketini Ziya Gökalp Felsefesi ile Yeniden Düşünmek

Authors : Bihter Türkmenoğlu

Pages : 57-68

Doi:10.53568/yyusbed.1494760

View : 37 | Download : 15

Publication Date : 2024-12-06

Article Type : Research Paper

Abstract :Osmanlı İmparatorluğu’nun Batılılaşma ve modernleşme süreci çok yönlü değişim hareketini beraberinde getirmiştir. Başlangıçta, Batı’yı takip sadece askeri alanla sınırlı olsa da zaman içerisinde farklı alanlarda da Batı’dan yararlanılma fikrinin gerekliliği görülmüştür. Bu gereklilik bürokratların ve dönemin aydınlarının devlette yaşanan çözülme için sunmuş oldukları çözüm önerilerine yansımıştır. Belirli ilkeler, bağlandıkları ideolojiler ve dönemin getirdikleri dahilinde yeni aydın profili siyasi çözülmeyi ortadan kaldıracak bazı formüller ileri sürmüştür. Bu durum yeni fikir akımlarının ortaya çıkmasına neden olmuş ve ortaya atılan fikir akımları dönemin yeni aydın kimliğini oluşturmuştur. 1876- 1924 yılları arasında yaşayan Ziya Gökalp, Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemleri ile Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş yıllarında gerçekleşen birçok gelişmeye tanıklık etmiştir. Gökalp, “Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak” şeklinde üç fikir akımı etrafında öğretisini kurmuştur. Söz konusu bu fikir akımları Gökalp’in düşünce dünyasını etkilemiştir. Bu çalışmada Türk Batılılaşma hareketinde felsefenin yeri nedir? sorusu felsefi düşünceye büyük önem veren Gökalp’in çalışmaları bağlamında değerlendirilmiştir. Eserleri, makaleleri ve ulaşılan arşiv belgeleri ışığında Ziya Gökalp’in devletteki çözülmeye sadece bir devlet adamı gözüyle bakmadığı aynı zamanda modernleşme hareketinin tam anlamıyla gerçekleşebilmesi için Gökalp’in felsefi düşünceye özel ve önemli bir alan açtığı saptanmıştır.
Keywords : Ziya Gökalp, felsefe, batılılaşma, modernleşme

ORIGINAL ARTICLE URL