Elma İşleme Atıklarının Özelliklerinin Belirlenmesi ve Bertaraf Yöntemlerinin İncelenmesi

Authors : Kemal SÜLÜK, İsmail TOSUN, Kamil EKİNCİ
Pages : 98-108
Doi:10.30516/bilgesci.497147
View : 53 | Download : 8
Publication Date : 2018-12-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Türkiye, elma ve elma işleme ürünleri, meyve üretim alanı ve üretim miktarları bakımından ilk on ülke arasında yer almaktadır. Dünyadaki elma üretimi çoğunlukla Çin, ABD ve Türkiye’de gerçekleştirilmektedir. Türkiye`de üretilen elmaların % 76,3`ü on ilde gerçekleştirilmektedir. Bu iller arasında ilk sırada yer alan Isparta`yı Niğde, Karaman ve Antalya takip etmektedir. Elma işleme endüstrisinin ön eleme-temizleme işlemlerinden kaynaklanan atıklar, işleme için uygun olmayan yapraklar, dallar ve meyvelerden oluşmaktadır. Elma işleme atığının yaklaşık % 20`si hayvan yemine katkı maddesi olarak kullanılmakta ve geri kalan % 80`i düzenli/düzensiz depolama ve yakma işlemleri ile bertaraf edilmektedir. Bu çalışmada, elmanın ön işlemlerinden kaynaklanan atıkların fiziksel ve kimyasal özellikleri belirlenmiş ve bu atıkların bertarafı için stratejilerin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada kullanılan katı atık örnekleri, Isparta`da faaliyet gösteren Elmataş Göller Bölgesi Meyve ve Sebze Değerlendirme Şirketi`nden alınmıştır. Elde edilen örnekler su muhtevası, birim hacim ağırlığı insert ignore into journalissuearticles values(BHA);, serbest boşluk oranı insert ignore into journalissuearticles values(FAS);, organik madde insert ignore into journalissuearticles values(OM); içeriği, pH ve elektriksel iletkenlik insert ignore into journalissuearticles values(EC); değerleri, C/N oranı, amonyum ve nitrat değişimleri açısından analiz edilmiş ve elde edilen sonuçlar değerlendirilmiştir.  Elma işleme işleminden önce ve işlem sırasında aşırı su kullanılmaktadır.  Elma işleme endüstrisi ön eleme-temizleme atıklarında yapılan deneylerde su içeriği % 82,5, BHA 0,78 kg/l, FAS % 30,46, OM içeriği % 94,62, pH 4,12, EC 1,05 dS/m ve C/N oranı 30 olarak bulunmuştur. Elma işleme endüstrisi ön eleme-temizleme atıklarının organik madde ve su muhtevası yüksek, pH değeri ise düşüktür. Bu atıkların bitkisel ve hayvansal kaynaklı diğer atıklar ile uygun oranlarda karıştırılarak değerlendirilmesi mümkündür. Buna göre kompostlama ve anaerobik arıtım yöntemleri alternatif bertaraf yöntemleri olarak görünmektedir.
Keywords : Elma işleme atıkları, kompostlama, yakma, bertaraf stratejileri, Isparta

ORIGINAL ARTICLE URL