Hukuk ve Sürdürülebilirlik Kesişiminde Yeni Bir ‘Onarım Hakkı’ Anlayışı ve Onarım Hakkına İlişkin Avrupa Birliği Düzenlemelerinin Değerlendirilmesi

Authors : Hanım Yıldırım Soysal

Pages : 1141-1174

Doi:10.33629/auhfd.1651301

View : 215 | Download : 166

Publication Date : 2025-09-19

Article Type : Research Paper

Abstract :Sanayi devriminden bu yana mevcut ‘al-kullan-at’ esaslarına dayanan doğrusal ekonomi, üreticileri mümkün olduğunca fazla mal satmaya ve tüketicileri de mümkün olduğunca fazla mal satın almaya teşvik etmektedir. Bu sistemde firmaların kârlılıklarının merkezinde kısa ömürlü ürünlerin üretilmesi yer alır. Bu anlayışın sebep olduğu çevresel sorunlar neticesinde, gezegenin kaynaklarının daha sürdürülebilir bir şekilde kullanılması gerekliliği son yıllarda küresel ölçekte yoğun biçimde tartışılmaktadır. Sürdürülebilirliğin en işlevsel araçlarından biri onarımdır. Bu doğrultuda bir süredir, tüketicilerin mülkiyet hakkı ve çevre bilincinin kesişiminde şekillenen yeni bir ‘onarım hakkı’ anlayışına dair tartışmalar sürmektedir. Avrupa Birliği’nde (AB) 2024 yılında yasalaşan bir dizi düzenleme ile onarım hakkı yasal zemine taşınmış; çevresel sürdürülebilirlik ve tüketici hakları arasındaki ilişki yeniden tanımlanmıştır. Aşağıda ilk olarak onarımın sürdürülebilirlik için önemi, onarımın önündeki engeller ve hukuk ve sürdürülebilirlik kesişiminde etkin bir onarım hakkının içeriği kısaca açıklanacaktır. Daha sonra Avrupa Birliği hukukunda onarım hakkını merkeze alan yasal çerçeve incelenecek ve etkin bir onarım hakkının tesisi bakımından yeterli olup olmadığı değerlendirilecektir.
Keywords : Onarım Hakkı, Sürdürülebilirlik, Döngüsel Ekonomi, Tüketici Hukuku, Onarım Hakkı Direktifi.

ORIGINAL ARTICLE URL