İpotek Sözleşmelerinde Borcun İfa Edilmemesinin Hukuki Sonuçlarının Sabit Dereceler İlkesi Işığında İncelenmesi

Authors : Sümeyye Başeğmez

Pages : 1883-1916

Doi:10.33629/auhfd.1741200

View : 156 | Download : 119

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Teminat hukukunu oluşturan ayni ve kişisel haklar konu başlıkları içerisinde ayni haklar konu başlığı altında yer alan sınırlı ayni haklar grubunda incelenen taşınmaz rehninin uygulama yöntemlerinden biri olan ipotek gerek bankacılık sektöründe gerekse diğer ticari veya bireysel işlemlerde en çok tercih edilen hukuki kurumdur. Çalışmada incelenen konu ise ipotek sözleşmelerinde alacaklı veya borçlu tarafından sözleşmeye konu olan edimin ifa edilmemesi durumunda ortaya çıkabilecek hukuki sonuçlardır. Bir hukuki sözleşmenin tarafları, sözleşmeden kaynaklanan borçlarını yerine getirmediği takdirde borcun tahsili, eğer akdedilen sözleşmede gerekli şartlar mevcutsa teminat hukuku araçları kullanılarak borçludan veya bazı durumlarda bir üçüncü kişiden yapılabilmektedir. Borcun tahsili işlemi rehinli taşınmazın satılarak paraya çevrilmesi sonrası ortaya çıkacak bakiye üzerinden gerçekleştirilir. Taşınmazın paraya çevrilme işlemi ise sabit dereceler ilkesi çerçevesinde gerçekleşir. Ancak elde edilen bakiye her zaman borcu karşılamaya yetmeyebilir. Asıl borçlu, borcun tamamı ifa edilmediği sürece ipoteğin kaldırılmasını talep edemez. Bazı durumlarda borçtan kişisel olarak sorumlu olmayan taşınmaz maliki üçüncü kişi ise TMK m. 884’te bahsedilen durumlarda borcu ödeyerek, TMK m. 885’teki özel durumlarda ise taşınmaz satış bedelini ödeyerek taşınmazını ipotekten kurtarabilir.
Keywords : İpotek, Rehin Alacaklısı, Rehin Borçlusu, Sabit Dereceler İlkesi, Üçüncü Kişi İpoteği

ORIGINAL ARTICLE URL