Bireysel Başvuru Kapsamında İhlalin ve Sonuçlarının Ortadan Kaldırılmasına Yönelik Verilen Kararların Değerlendirilmesi

Authors : Hacı Ali Açıkgül

Pages : 2283-2333

Doi:10.33629/auhfd.1785285

View : 207 | Download : 200

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Temel hak ve özgürlüklerin korunması amacıyla Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru hakkı 23 Eylül 2012 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Böylelikle temel hak ve özgürlüklerin daha etkin bir şekilde korunması amacıyla yargısal süreçlerde anayasal denetim uygulanabilir hale gelmiştir. Buna göre Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile güvence altına alınmış temel hak veya özgürlüklerden birinin kamu gücü kullanılarak ihlal edildiğini iddia eden kişi, olağan kanun yollarını tükettikten sonra bireysel başvuruda bulunabilir. Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun uyarınca Mahkeme bir hak ihlalinin tespitinin yanı sıra ihlalin ve sonuçlarının nasıl ortadan kaldırılması gerektiğine ilişkin giderim şekillerini de belirlemektedir. İhlalin bir mahkeme kararından kaynaklandığı durumlarda, Anayasa Mahkemesi, kanunda belirtilen yeniden yargılama, tazminat ve genel mahkemelere gönderme dışında farklı giderim şekilleri de belirlemekte ve ihlal kararını ilgili yasama, yürütme ve yargı organlarına göndermektedir. Çalışmada Anayasal ve kanuni hükümler ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi uygulaması dikkate alınarak ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına ilişkin Anayasa Mahkemesi kararları analiz edilecek ve çeşitli öneriler getirilecektir.
Keywords : Bireysel başvuru, ihlalin giderim şekli, bireysel başvuru kapsamında verilen kararlar, yeniden yargılama, ihlalin giderim şekline ilişkin AİHM Uygulaması

ORIGINAL ARTICLE URL