Devlet Merkezli Tedbirlerden Finansal Caydırıcılığa: IUU Balıkçılığı Önlemede Sigortanın Rolü

Authors : Kübra Var Türk
Pages : 2045-2074
Doi:10.33629/auhfd.1825570
View : 66 | Download : 37
Publication Date : 2025-12-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Yasa dışı, kayıt dışı ve düzenlenmemiş balıkçılık (IUU balıkçılık), balık stoklarının sürdürülebilirliğini, denizel biyolojik çeşitliliği, gıda güvenliğini ve hukuka uygun şekilde faaliyet gösteren balıkçıların geçim kaynaklarını tehdit eden çok boyutlu bir sorundur. Mevcut uluslararası hukuki çerçevede bayrak, kıyı ve liman devletlerine önemli yükümlülükler yüklenmekte ve iş birliğine dayalı politikalar geliştirilerek gerekli tedbirler alınmaya çalışılmaktadır. Bununla birlikte, bu düzenlemelere ve izleme-kontrol-gözetim önlemlerine rağmen IUU balıkçılığın tamamen önüne geçilememiş olması, geleneksel devlet merkezli tedbirlerin tek başına yeterli olmadığını göstermektedir. Bu çalışma, IUU balıkçılığın ekonomik motivasyonla yürütülen bir faaliyet olduğu gerçeğinden hareketle, IUU balıkçılıkla mücadele konusunda uluslararası, bölgesel ve ulusal düzeydeki çabalarda göz ardı edilen, ancak caydırıcı olma potansiyeline sahip olan finansal araçlardan özellikle deniz sigortalarının rolünü incelemektedir. Çalışmada, deniz sigortalarının uluslararası sorumluluk rejimleri ve liman devleti uygulamaları bakımından geminin operasyonel devamlılığı için fiilen vazgeçilmez bir unsur hâline geldiği; IUU balıkçılık faaliyetleriyle bağlantılı gemilerin önemli bir bölümünün hâlen sigorta teminatı altında bulunmasının ise hukuka aykırı faaliyetlerin ekonomik sürdürülebilirliğini fiilen desteklediği ifade edilmektedir. Bu çerçevede, sigorta teminatından yoksun bırakma, risk değerlendirme süreçlerinde AIS kapatma gibi aldatıcı denizcilik uygulamaları ve IUU gemi listelerini dikkate alan politikaların, IUU balıkçılık üzerinde güçlü bir caydırıcı etki yaratabileceği savunulmaktadır.
Keywords : IUU balıkçılık, yasadışı balıkçılık, kayıtdışı balıkçılık, düzenlenmemiş balıkçılık, deniz sigortaları

ORIGINAL ARTICLE URL