Karaman İlinde Tüketilen Balıklarda Ağır Metal Birikimi ve İnsan Sağlığı Üzerindeki Etkileri

Authors : Numan Emre Gümüş, Fuat Gökbel, Ziya Aydın
Pages : 127-137
Doi:10.46384/jmsf.1504851
View : 42 | Download : 18
Publication Date : 2024-12-25
Article Type : Research Paper
Abstract :Ağır metaller, çevrede birikebilme yetenekleri ile su ekosistemine ve balık tüketimi yoluyla da insanlara taşınabilirler. Biyolojik olarak parçalanamadıkları için ağır metallerin insan sağlığına ciddi zarar verme potansiyeli bulunmaktadır. Karaman ilinin su ürünleri üretimi potansiyelinin yetersiz olması su ürünlerinin farklı bölgelerden gelmesine yol açmıştır. Farklı ekolojik bölgelerden gelen balık türlerinin metal seviyeleri ile ilgili Karaman ilinde daha önce bir çalışma yapılmamıştır. Karaman ilinde 2023 yılında yerel pazardan alınan halkın çok tükettiği sekiz balık türünün (gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss), barbun (Mullus barbatus), çipura (Sparus aurata), hamsi (Engraulis encrasicolus), istavrit (Trachurus mediterraneus), kupes (Boops boops), levrek (Dicentrarchus labrax) ve mercan (Pagrus pagrus)) kas metal biyobirikimleri ve tüketiminin insan sağlığı üzerindeki olası etkileri araştırılmıştır. Metal konsantrasyonları (As, Cd, Cr, Cu, Fe, Mn, Ni ve Zn) İndüktif Eşleşmiş Plazma - Optik Emisyon Spektrometresi (ICP-OES) cihazıyla belirlenmiştir. Tespit edilen metal konsantrasyonları ulusal ve uluslararası yönetmeliklerin maksimum izin verilebilir limitleri ile kıyaslanmıştır. İnorganik arsenik (iAs) ortalama konsantrasyonun mercan (0,233 mg/kg) balığında, kadmiyum (Cd) ortalama konsantrasyonlarının ise istavrit (0,060 mg/kg), kupes (0,063 mg/kg) ve mercan (0,171 mg/kg) balıklarında yönetmeliklerin maksimum izin verilebilir limitlerini aştığı bulunmuştur. Sağlık riski değerlendirme yöntemleri (Tahmini Günlük Alım, Hedef Tehlike Oranı, Tehlike İndeksi), incelenen balık türlerinin tüketiminin güvenli olduğunu göstermiştir.
Keywords : Karaman, ağır metal, balık tüketim, sağlık risk değerlendirme, ICP-OES.

ORIGINAL ARTICLE URL