Şoklar Brezilya, Güney Afrika ve Yeni Zelanda’da Kişi Başı Ekolojik Dengeyi Kalıcı Olarak Etkiler mi?

Authors : Mehmet Erdoğmuş

Pages : 147-160

Doi:10.26650/ekoist.2023.39.1330203

View : 65 | Download : 70

Publication Date : 2023-12-27

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmanın amacı Brezilya, Güney Afrika ve Yeni Zelanda için ayrı ayrı hesaplanan kişi başı ekolojik dengenin şoklardan kalıcı olarak etkilenip etkilenmediğini ortaya koymaktır. Analiz dönemi incelenen tüm ülkeler için (veri mevcudiyetine bağlı olarak) 1961–2022 dönemini kapsamaktadır. Çalışmada kullanılan veriler yıllık bazdadır. Kişi başı ekolojik denge, kişi başı biyolojik kapasiteden kişi başı ekolojik ayak izinin çıkartılmasıyla elde edilmiştir. Doğrusal dışılığı dikkate almayan ve doğrusal dışılığı dikkate alan birim kök testleri arasında bir seçim yapabilmek amacıyla önce Harvey vd. (2008) tarafından önerilen doğrusallık testi uygulanmıştır. Doğrusallık analizinin sonuçları dikkate alınarak çalışmada Brezilya verilerine ve Yeni Zelanda verilerine ADF birim kök testi, Elliott vd. (1996) tarafından önerilen birim kök testi ve Narayan ve Popp (2010) tarafından önerilen birim kök testi uygulanmıştır. Güney Afrika’ya ait kişi başı ekolojik denge serisi için ise Kapetanios vd. (2003) tarafından önerilen birim kök testi, Kruse (2011) tarafından önerilen birim kök testi ve Güriş (2019) tarafından önerilen birim kök testi uygulanmıştır. Elde edilen bulgulara göre Brezilya, Güney Afrika ve Yeni Zelanda için ayrı ayrı hesaplanan kişi başı ekolojik dengeye yönelik şokların kalıcı etkiye sahip olduğu söylenebilir. Çalışmada ayrıca elde edilen bulgulardan yola çıkarak önemli önerilerde de bulunulmuştur.
Keywords : Birim Kök Testi, Biyolojik Kapasite, Ekolojik Ayak İzi, Ekolojik Denge

ORIGINAL ARTICLE URL