Vatandaşların sosyodemografik özellikleri bağlamında vergi okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi: Şanlıurfa ili örneği

Authors : Çiğdem Çadırcı, Baran Arslan
Pages : 172-188
Doi:10.58588/aru-jfeas.1728281
View : 115 | Download : 186
Publication Date : 2025-12-15
Article Type : Research Paper
Abstract :Vergi okuryazarlığı, vergi mükelleflerinin vergi yükünü anlamalarını ve yorumlamalarını sağlayan mali beceri düzeyi olarak ifade edilmektedir. Vergi okuryazarlık düzeyinin düşük olması önemli vergisel sorunlar oluşturmaktadır. Bu sorunlara; bireylerin vergi ödemediğinde karşılaşacağı farkında olmadan beyannamelerini geciktirme, hakları hakkında bilgi sahibi olmama gibi durumlar örnek verilebilir. Bu sorunların varlığı, devletin önemli bir kamu geliri olan vergi gelirlerinin düşmesi ile sonuçlanmaktadır. Bu nedenle çalışmada Şanlıurfa merkez ilçelerinde yaşayan vatandaşların (Haliliye, Karaköprü ve Eyyübiye) demografik özellikleri bağlamında vergi okuryazarlık düzeylerinde farklılıkların belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada veriler kolayda örnekleme yöntemi ve anket tekniği ile Şanlıurfa\\\'da yaşayan 388 bireye gönüllülük esasına göre uygulanmıştır. Çalışmada cinsiyet, medeni durum, yaş düzeyi, eğitim durumu ve gelir düzeyi gibi demografik faktörlerin verilerine güvenirlilik analizi, faktör analizi, frekans analizleri ve normallik testi yapılmıştır. Vergi okuryazarlık ölçeğinin yüksek derecede güvenilir olduğu tespit edilmiştir. Sosyodemografik özellikleri bağlamında vatandaşların vergi okuryazarlık düzeylerindeki farklılıkları belirlemek amacıyla t-testi ve Anova testi yapılmıştır. Analizlerde; cinsiyet, medeni durum, yaş ve eğitim düzeyi açısından vatandaşların vergi okuryazarlık düzeylerinde anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Demografik faktörler arasında sadece aylık gelir düzeyi bağlamında vergi okuryazarlık düzeyinde anlamlı bir farklılık olduğu sonucu elde edilmiştir.
Keywords : Vergi, Finansal Okuryazarlık, Vergi Okuryazarlık, Sosyodemografik Özellikler, Şanlıurfa

ORIGINAL ARTICLE URL