Y ve Z Kuşağının Dijital Finansal Okuyarlık Düzeylerinin İncelenmesi

Authors : Hülya Er, Murat Er, Remzi Altunışık

Pages : 170-191

Doi:10.55775/ijemi.1832804

View : 117 | Download : 286

Publication Date : 2026-01-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Finans sektörü, finansal teknoloji uygulamaları aracılığıyla ürün ve hizmetlerini dijital platformlar üzerinden sunmaktadır. Bu ürün ve hizmetleri hâlihazırda kullanan ya da kullanma potansiyeline sahip bireylerin, dijital finansal yeniliklere dair bilgi düzeylerinin yüksek olması, sektörün gelişimi açısından önemlidir. Bu çalışmanın amacı, Y ve Z kuşağında yer alan bireylerin dijital finansal okuryazarlık düzeylerini incelemektir. Nicel araştırma yöntemine dayanan çalışmada, kolayda örnekleme yöntemiyle 387 kişiye çevrimiçi anket uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, katılımcıların dijital finansal araç kullanımında çoğunlukla FAST, mobil bankacılık ve internet bankacılığı gibi geleneksel bankacılık hizmetlerinin dijital uzantılarını tercih ettikleri görülürken, kripto para borsaları ve dijital altın cüzdanı gibi yenilikçi ve alternatif finansal araçların kullanımının sınırlı olduğu görülmüştür. Katılımcıların dijital finansal yeterlik algısının genel olarak orta düzeyde olduğu, dijital işlemlerde en çok ödeme ve alışveriş yapılırken sigorta ve kredi kartı başvurularının sınırlı kaldığı gözlemlenmiştir. Ayrıca analizler, dijital finansal okuryazarlık düzeylerinin bazı demografik değişkenlere göre farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur. Cinsiyet açısından yalnızca dijital finansal ileri bilgi düzeyinde anlamlı bir fark bulunmuş ve erkeklerin daha yüksek bilgi düzeyine sahip olduğu belirlenmiştir. Z ve Y kuşakları arasında dijital finansal okuryazarlık düzeyleri açısından anlamlı bir fark tespit edilmezken, yaş grupları arasında özellikle dijital finansal tutum boyutunda belirgin farklılıklar ortaya çıkmıştır. Y kuşağının ileri yaş grubundaki bireyleri (36–42 yaş), hem Z kuşağı bireylerine (18–22 yaş) hem de genç Y kuşağı bireylerine (28–35 yaş) kıyasla daha düşük dijital finansal tutum sergiledikleri görülmüştür. Korelasyon analizi sonuçlarına göre, dijital finansal temel bilgi ile risk kontrolü arasında pozitif bir ilişki saptanırken, dijital finansal tutumun ise tüm bilgi ve davranış boyutlarıyla negatif yönlü ilişkiler gösterdiği belirlenmiştir. Bu bulgu, bilgi düzeyi arttıkça risk farkındalığının da arttığını, buna karşılık olumsuz dijital tutumların bireylerin bilgi edinme ve davranış geliştirme süreçlerini engelleyebileceğini göstermektedir. Literatürde dijital finansal okuryazarlık düzeylerinin kuşaklar özelinde farklılık gösterip göstermediğine ilişkin çalışmalar sınırlı sayıdadır. Bu nedenle, bu çalışma ile Y ve Z kuşaklarının mevcut dijital finansal okuryazarlık düzeylerinin ortaya konulması ve elde edilen bulguların finans sektörü uygulayıcılarına ve literatüre katkı sağlaması beklenmektedir.
Keywords : Finans, Finansal Okuryazarlık, Dijital Finansal Okuryazarlık, Finansal Teknoloji.

ORIGINAL ARTICLE URL