BIST Kurumsal Yönetim Endeksi Şirketlerinde Finansal Oranların Faaliyet Kârı Büyümesi Üzerindeki Etkisinin Analizi

Authors : Mustafa Alper, Daoud Jerab

Pages : 234-266

Doi:10.29064/ijma.1667488

View : 19 | Download : 137

Publication Date : 2025-09-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Borsa İstanbul (BIST) Kurumsal Yönetim Endeksi\\\'nde (KYD) yer alan şirketlerin finansal oranlarının faaliyet kârı büyümesi üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Finansal oranlar, şirketlerin kârlılık, likidite, faaliyet ve borçlanma durumlarını yansıtırken, faaliyet kârı büyümesi, işletmelerin operasyonel verimliliğini gösteren önemli bir göstergedir. Araştırma, finansal oranların faaliyet kârlılığı üzerindeki etkisini kantitatif yöntemlerle analiz ederek, yöneticilere ve yatırımcılara karar alma süreçlerinde rehberlik etmeyi hedeflemektedir. 2009-2021 yılları arasında Türk şirketlerinin esas faaliyet kârı büyümesine odaklanan bu çalışma, finansal oranlar ile kurumsal karar alma süreçleri arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Kurumsal performansı etkileyen temel finansal oranları belirlemek ve çoklu doğrusallık sorunlarını vurgulamak için regresyon analizi ve Varyans Enflasyon Faktörü (VIF) analizi kullanılmıştır. Değişkenlerin ağırlıklarını belirlemek amacıyla Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ve İdeal Çözüme Benzerliğe Göre Sıralama Tercihi Tekniği (TOPSIS) uygulanmış, bu sayede FAVÖK büyümesi ve net satış büyümesi gibi faktörlerin önemli etkileri ortaya konmuştur. Araştırmanın bulguları, IHLAS, VKGYO ve AKSGY gibi şirketlerin etkin finansal yönetim ve stratejik uyum göstererek istikrarlı bir performans sergilediğini, buna karşın MGROS ve TRCAS gibi şirketlerin sürekli zorluklarla karşılaştığını göstermektedir. Çalışma, güçlü finansal performansın sürdürülebilirliğinde stratejik yönetimin, uyum yeteneğinin ve tutarlı uygulamaların kritik rolünü vurgulamaktadır. Temel sonuçlar şunlardır: (1) Maliyet Yönetimi: İşletme marjı oranları, şirketin operasyonel giderlerini kontrol etme yeteneğini ortaya koyar. Azalan işletme marjı, artan maliyetlerin bir göstergesi olabilir. (2) Fiyatlandırma Stratejisi: Brüt kâr marjındaki daralmalar, yöneticilerin fiyatlandırma stratejilerini yeniden değerlendirmesini gerektirebilir. (3) Kaynak Tahsisi: Varlık getirisi (ROA) ve öz sermaye getirisi (ROE) oranları, kaynakların etkin kullanımını ölçer ve büyümeyi destekleyen sermaye yatırımları hakkında rehberlik sağlar. (4) Yatırım Kararları: Kârlılık oranları, yatırım projelerine sermaye tahsisi konusunda stratejik kararlar almaya yardımcı olur. (5) Operasyonel Verimlilik: Envanter ve varlık cirosu oranları, operasyonel etkinliği artırmak için kaynak yönetimi stratejilerini destekler. Sonuç olarak, finansal oranlar, şirketlerin operasyonel kâr büyümesini sürdürmede kritik bir rol oynar ve stratejik yönetimde önemli kararlar için rehberlik sağlar.Bu bulgular, paydaşların bilinçli yatırım, finansman ve operasyonel kararlar almasına katkı sağlayan değerli bilgiler sunmaktadır.
Keywords : BIST Kurumsal Yönetim Endeksi, finansal oranlar, faaliyet kârı büyümesi, kurumsal yönetim, finansal analiz, regresyon analizi

ORIGINAL ARTICLE URL