Hasan Saîd Çelebi’nin Osmanlı Edebiyatı Tarihi Hakkında Bir Yazı Dizisi: Târîh-i Edebiyât-ı Osmâniyeye Dâ’ir Âsâr Üzerinde Mütâleât

Authors : Adem Ceyhan, Rumeysa Nur Ertaş

Pages : 33-58

Doi:10.51540/ijof.1699775

View : 101 | Download : 163

Publication Date : 2025-12-28

Article Type : Research Paper

Abstract :Arap, Fars ve Türk edebiyatı tarihinde âlim, sufi, şair ve yazarların hayatları ve eserleri hakkında bilgiler veren biyografik kitapların asırlar boyunca telif edildiği malumdur. Türk edebiyatında şair tezkireleri türündeki eserlerin ilki H 897 (M 1491-92)’de Ali Şir Nevâî, sonuncusu ise İbnü’l-Emîn Mahmud Kemal İnal tarafından yazılmıştır. Osmanlı âlim ve şeyhlerinin hayatları konusunda bilinen ilk müstakil eseri, Taşköprîzâde Ahmed Efendi, H 965 (M 1558)de yazmış; bu biyografik metne 16. asrın ikinci yarısından 19. asrın sonlarına kadar, Arapça, Türkçe birtakım zeyiller de kaleme alınmıştır. Osmanlı Edebiyatına dair “yeni” denebilecek antoloji, tezkire, biyografi vb. türden eserler ise 19. asrın son çeyreğinden itibaren yazılmaya başlamış; bu faaliyetler sonraki devirlerde de devam etmiştir. 1913’ten beri divan şairleri konusunda yazılar yayımlayan Hasan Saîd Çelebi (Çayır, 1891-1935), 1914-15 yıllarında Donanma gazetesinde Osmanlı Edebiyatına dair belli-başlı eserleri sayıp tanıtmış; sonra Ziyâ Paşa’nın Harâbât adlı antolojisinin manzum başlangıcında verdiği bazı bilgi ve hükümleri ele alıp tenkit etmiştir. Bu çalışmada Hasan Saîd Bey’in anılan yazılarından umumi olarak bahsedildikten sonra onların Latin harflerine aktarılan metinleri okuyucuların incelemesine arz edilmiştir.
Keywords : Hasan Saîd, Osmanlı edebiyatı, Donanma, Tasavvuf, Tezkire.

ORIGINAL ARTICLE URL