Ak Topraklar Romanında Eskicil (Arkaik) Unsurlar
Authors : Elif Özkan
Pages : 123-146
Doi:10.51540/ijof.1810977
View : 82 | Download : 167
Publication Date : 2025-12-28
Article Type : Research Paper
Abstract :Ak Topraklar, Emine Işınsu’nun millî bir duyarlılıkla kaleme aldığı, konusunu tarihten alan romanıdır. Tarihî romanlarda gerçeklik ve kurgu iç içedir. Bu tür romanlarda tarihî olay ve kahramanlardan hareketle gerçeklik üzerine inşa edilen bir yaratma söz konusudur. Dolayısıyla yazar, yalnızca olay ve kahramanlara odaklanmaz. Kullanacağı dile yönelik seçim de yapar. Ak Topraklar’da yer alan olaylar 11. yüzyılda geçer ve roman boyunca Türklerin Anadolu’yu yurt edinme mücadelesi anlatılır. Türk dili tarihî bakımından bu yüzyıl, Oğuzların çeşitli nedenlerle yazı dili oluşturamadığı destanlarla açıklanan dönemine tekabül eder. Bu nedenle yazar, olay zamanı ve konuya uygun olarak romanın dil ve üslubunu Oğuzların yaşamının destansı hikâyelerle anlatıldığı Dede Korkut’a yaklaştırmıştır. Bu bakımdan yazar, Türkiye Türkçesi yazı dilinde kullanımdan düşmüş ya da kullanım alanı daralmış pek çok eskicil (arkaik) unsura eserinde yer vermiş ve bu unsurlar, çalışmanın konusunu oluşturmuştur. Çalışmada, Türkiye Türkçesinde kullanımdan düşmüş olan fakat romanda geçen sözcüklerle dil bilgisel unsurların neler olduğu tespit edilmiştir. Tarihî karşılaştırmalı bir yöntemle ele alınan bu unsurların Türkiye Türkçesinden önceki devrelerde geçip geçmedikleri araştırılmıştır. Tarihî devrelerde geçtiği tespit edilen unsurların ne şekilde ve hangi anlamda kullanıldıklarına ilişkin bilgiler verilmiştir. Romandaki anlam ve işlevleri de açıklanan eskicil (arkaik) unsurlara yönelik bir tür sözlük ve dil bilgisi denemesi sayılabilecek bir çalışma hazırlanmıştır.Keywords : arkaik unsur, söz varlığı, dil bilgisi, Emine Işınsu, Ak Topraklar
ORIGINAL ARTICLE URL