Kahramanmaraş Depremleri Etrafında Oluşan Memoratlarda Rüya

Authors : Ahmet Şükrü Somuncu

Pages : 194-207

Doi:10.51540/ijof.1818806

View : 91 | Download : 251

Publication Date : 2025-12-28

Article Type : Research Paper

Abstract :Memoratların felaket zamanlarında, bireylerin psikolojik ihtiyaçlarına cevaben üretildiği bilinmektedir. Bu “çalışmanın konusu” 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli gerçekleşen depremler etrafında anlatılmış memoratlar ve bu memoratlarda yer alan rüyalardır. İncelenen memorat metinleri Kahramanmaraş depremleri çevresinde anlatılan memoratlar ile “sınırlandırılmış”, deprem etkisi dışında anlatılan memoratlar çalışmaya dahil edilmemiştir. Çalışmanın amacı ise memorat türünün günümüzde canlılığını nasıl koruduğuna dikkat çekmektir. Deprem gibi felaketlerin halk anlatıları üzerindeki etkilerini ortaya koymak, rüyanın memorat metinlerinde çok işlevsel bir biçimde yer aldığını göstermek de “çalışmanın amaçları”ndandır. Bahsi geçen amaçlar doğrultusunda öncelikle afet-kültür ilişkisinden söz edilerek halk anlatılarının afetlerden nasıl etkilendiği üzerinde durulmuş, memorat türü hakkında bilgiler verilmiştir. Rüya kavramından, rüyanın başka milletlerde ve farklı dinlerde nasıl yorumlandığından ve ayrıca Türk kültüründe ve İslam inancında içerdiği anlamlarından söz edilmiştir. “Doküman analizi yöntemi” ile tespit edilen ve incelenen memorat metinlerinde rüyaların nasıl yer aldığı açıklanmış, rüyalar içerdikleri simgesel değerler ve mitolojik izler gibi açılardan değerlendirilmiştir. Rüyanın bazı kültürlerde haber veren bir boyutunun olduğu bilinmektedir. Bu çalışmada incelenen memoratlardaki rüyalar da iki tür haber vermektedir. Bunlar olumlu ve olumsuz haberlerdir. Rüyalar, kurtarıcı işlevindeki rüyalar ve felaket habercisi işlevindeki rüyalar olarak iki başlıkta ele alınmıştır.
Keywords : Kahramanmaraş, afet-kültür, deprem, memorat, rüya, işlev

ORIGINAL ARTICLE URL