Kırım’ın İlhakına Avrupalıların Tepkisi ve Rusya’nın Karadeniz’i Ruslaştırma Politikası (1783-1787)

Authors : Sinan Yüksel
Pages : 30-35
Doi:10.52835/19maysbd.1746874
View : 47 | Download : 51
Publication Date : 2025-09-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Altınordu egemenliğinden kurtulduktan sonra Rusya, iç sorunlarını çözüp güneye, Karadeniz’e, doğru yayılma siyasetine başladı. Rusların bu politikasının karşısında en büyük engel Osmanlı Devleti’nin egemenliğindeki Kırım Hanlığıydı. 18. yüzyılda Rusların askeri olarak güçlenmesi ve Osmanlı Devleti ile Kırım Hanlığının güç kaybetmesiyle Rusların güneye akınları arttı. 1768-1774 Osmanlı-Rus savaşında Kırım’ı Osmanlı Devleti’nden koparıp bağımsız hale getiren Rusya, 1783’te Kırım’ı ilhak etti. Kırım’ın ilhakı sonrasında Karadeniz’in kuzeyini Ruslaştırma siyaseti izleyen Rusya, bu siyasetini gerçekleştirmek için ihtiyaç duyduğu insan gücünü Kırım topraklarına çekmeye çalıştı. Bunun için Rusya’dan ve dışarıdan göçmenler getirerek Kırım’a yerleştirdi. Göçmenlere topraklar verildiği gibi bir takım mali imtiyazlar da sunuldu. Kırım’da tarımın, sanayinin ve ticaretin gelişmesi için önemli adımlar atıldı. Limanlar inşa edilerek ve gümrük vergileri kaldırılarak bölgenin iktisadi kalkınması sağlanmaya çalışıldı. Kırım’ın Ruslar tarafından ilhakı Avrupalı devletlerin çıkarlarına ters gelmekle birlikte, bu ilhaka Fransa dışında bir tepki gelmedi. O tarihlerde Rusya’nın müttefiki konumunda olan Avusturya, Osmanlı Devleti’ne karşı Rusya’nın yanında yer aldı. Prusya, o tarihlerde Avusturya ile rekabet halinde bulunuyordu ve Rusya ile Avusturya arasındaki ittifakı bitirip Rusya ile ittifak yapmak istediğinden dolayı Osmanlı Devleti’ne yardım etmedi. Amerika’nın bağımsızlığı savaşında yenilgiye uğrayan İngiltere, Rusya ile bir savunma antlaşması yapmak istemesinden dolayı Kırım’ın ilhakı konusunda Rusya’nın yanında yer aldı. Fransa bölgedeki ticari çıkarlarını kaybedeceği endişesinden dolayı Kırım konusunda Rusya ile Osmanlı Devleti arasında arabuluculuk teklifinde bulunsa da bu teklif Ruslar tarafından kabul edilmedi. Avrupalı devletlerden beklediği desteği alamayan Osmanlı Devleti, Kırım’ın ilhakını onaylamak zorunda kaldı.
Keywords : Rusya, Kırım, Karadeniz, Osmanlı Devleti, Kırım Hanlığı

ORIGINAL ARTICLE URL