KAMU YÖNETİMİNDE YAPAY ZEKÂ UYGULAMALARININ TÜRKİYE ÖRNEĞİNDE ANALİZİ: DİJİTAL DÖNÜŞÜM, STRATEJİK UYGULAMALAR VE ÇOK BOYUTLU ETKİLER

Authors : Büşra Aydın
Pages : 151-181
Doi:10.61127/idusos.1754003
View : 604 | Download : 607
Publication Date : 2025-12-31
Article Type : Research Paper
Abstract :ÖZET Yapay zekâ (YZ), teknik bir ilerlemenin yanı sıra siyaset, etik, toplumsal yapı ve düşünce sistemleri açısından kamu yönetimini köklü biçimde dönüştüren çok boyutlu bir gelişim alanıdır. Makine öğrenimi, derin sinir ağları ve doğal dil işleme gibi teknolojilerle şekillenen bu yapay zekâ (YZ) dijital makinelerin çevrelerini algılama, verileri işleme ve insan benzeri iletişim kurma becerilerini mümkün kılmaktadır. Bu çalışma, YZ’nin kavramsal temellerini, tarihsel gelişimini ve kamu sektöründeki uygulama alanlarını disiplinlerarası bir bakış açısıyla analiz etmeyi amaçlamaktadır. Özellikle sağlık, eğitim ve kamu hizmetlerinde yapay zekânın kullanımıyla ortaya çıkan dönüşümler ele alınırken; beraberinde getirdiği etik, mahremiyet, adalet ve şeffaflık gibi sorunlar da detaylı biçimde incelenmektedir. Araştırmanın temel sorunsalı, YZ’nin kamu yönetiminde verimlilik ve karar alma süreçlerini geliştirme potansiyelinin yanı sıra, doğurduğu etik ve hukuki risklerin nasıl yönetileceği üzerine odaklanmaktadır. Bu bağlamda, teknolojik ilerlemenin sunduğu fırsatlar ile algoritmik önyargı, veri güvenliği ve demokratik sorumluluk gibi meseleler arasında nasıl bir denge kurulabileceği tartışılmaktadır. Çalışmada yöntem olarak kapsamlı bir literatür taraması gerçekleştirilmiş; Türkiye ve uluslararası uygulamalar ışığında YZ’nin kamu yönetimine entegrasyon süreci değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, çalışmanın örneklemi Türkiye ve uluslararası kamu yönetimi uygulamaları ile politika belgeleri, strateji metinleri ve akademik literatürden oluşmaktadır. Araştırma, belirli bir kurum veya saha çalışmasına dayanmamakta, geniş bir doküman ve vaka incelemesi üzerinden analiz yürütmektedir. Ayrıca, mevcut politika belgeleri ve strateji metinleri üzerinden etik ve hukuki düzenlemelere ilişkin güncel yaklaşımlar analiz edilmiştir. Sonuç olarak, yapay zekânın kamu yönetiminde etkili biçimde kullanılabilmesi için yalnızca teknik altyapının değil; aynı zamanda etik, hukuki ve toplumsal boyutların da bütüncül bir yaklaşımla güçlendirilmesi hedeflenmektedir. Bu yaklaşım, vatandaş odaklı, şeffaf ve hesap verebilir bir kamu hizmeti anlayışına zemin hazırlamayı amaçlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Yapay Zekâ, Kamu Yönetimi, Dijital Dönüşüm, Etik, Karar Alma JEL Kodları: O33, D78, H11, H83, K23
Keywords : Yapay Zeka, Kamu Yönetimi, Etik, Dijital Dönüşüm, Karar Alma

ORIGINAL ARTICLE URL