Akut Gastroenteritli Hastalarda Adenovirüs ve Rotavirüs Sıklığına COVID-19 Pandemisinin Etkisinin Araştırılması

Authors : Demet Gür Vural, Safa Toy, Yeliz Tanrıverdi Çaycı, Canberk Çınar, Kemal Bilgin, Asuman Bırıncı

Pages : 184-189

Doi:10.34084/bshr.1780533

View : 98 | Download : 120

Publication Date : 2025-12-20

Article Type : Research Paper

Abstract :Giriş Akut gastroenterit (AGE), karın ağrısı, bulantı, kusma ve ishal gibi belirtilerle seyreden, kısa süreli ancak ciddi sağlık sonuçlarına yol açabilen enfeksiyon hastalıklarından biridir (1,2). Özellikle beş yaş altı çocuklarda önemli bir morbidite ve mortalite sebebi olup, dünya genelinde her yıl milyonlarca vakaya neden olmaktadır (3). Viral etkenler, tüm AGE vakalarının büyük kısmını oluşturmakta; rotavirüs ve adenovirüs ise en sık görülen patojenler arasında yer almaktadır (4,5). Rotavirüs enfeksiyonları, ılıman iklimlerde genellikle kış aylarında ve 2 yaş altı çocuklarda sık görülürken, adenovirüs enfeksiyonları yılın her döneminde izlenebilir ve özellikle tip 40 ile 41 çocukluk çağı gastroenteritlerinde öne çıkmaktadır (6,7). Her iki virüs de fekal-oral yolla bulaşır, çevresel koşullara dirençlidir ve ortak kullanım alanlarında kolayca yayılabilir (5,8). Bu özellikleri nedeniyle hastaneler, kreşler ve bakım evleri gibi kapalı alanlarda salgınlara yol açabilmektedir (9). Klinik olarak rotavirüs ve adenovirüs enfeksiyonları sıklıkla benzer bulgular gösterdiğinden, laboratuvar tanısı hem epidemiyolojik verilerin elde edilmesi hem de uygun tedavi ve enfeksiyon kontrol önlemlerinin uygulanması açısından kritik öneme sahiptir (10,11). 2020 yılında ortaya çıkan COVID-19 pandemisi, yalnızca solunum yolu hastalıklarının seyrini değil, aynı zamanda diğer bulaşıcı hastalıkların epidemiyolojisini de etkilemiştir (11,12). Pandemi sürecinde uygulanan maske kullanımı, el hijyeni, sosyal izolasyon ve ortak yaşam alanlarının kapatılması gibi önlemler; solunum yolu patojenlerinde olduğu gibi, gastrointestinal etkenlerin bulaş dinamiklerini de değiştirebilecek potansiyele sahiptir (11).Bazı viral etkenlerin görülme sıklığında belirgin düşüşler yaşanırken, bazıları neredeyse hiçbir değişiklik tespit edilmemiştir (12). Bu nedenle, COVID-19 pandemisinin AGE etkenleri üzerindeki olası etkilerinin incelenmesi hem halk sağlığı politikalarının şekillendirilmesi hem de olası yeni salgınlara karşı hazırlıklı olunması açısından önemlidir. Bu çalışma, akut gastroenterit tanısı ile başvuran hastalarda rotavirüs ve adenovirüs sıklığının yaş, cinsiyet ve mevsimsel dağılımlarını inceleyerek, COVID-19 pandemisinin bu patojenlerin görülme oranları üzerindeki olası etkilerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır.
Keywords : ROTAVİRUS, ADENOVİRUS, COVİD 19

ORIGINAL ARTICLE URL