Taşkın Yataklarının Ekosisteme Dayalı Kalite Durumunun Değerlendirilmesi İçin Bir Yaklaşım

Authors : Muhammet AZLAK, Aysel Gamze YÜCEL IŞILDAR

Pages : 218-224

Doi:10.35229/jaes.1284762

View : 44 | Download : 44

Publication Date : 2023-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Taşkın yatakları, nehrin taşması durumunda suyun yayıldığı, sucul ortamlarla karasal alanların bir arada olduğu ve çeşitli bitki ile hayvan türlerine ev sahipliği yapan ekosistemlerdir. Bu ekosistemler sürdürülebilir çevre ve sosyo-ekonomik açıdan önemli ekosistemler olup sağladıkları hizmetler aracılığıyla insan refahına çeşitli faydalar sağlarlar. Ancak, günümüzde şehirleşme ve tarım gibi faaliyetlerden dolayı taşkın yatağı ekosistemlerinden sağlanan hizmetler olumsuz etkilenmiş ve önemli bir kısmı kaybedilmiştir. Bu durum, taşkın yataklarının ekosistem esaslı kalitesinin değerlendirmesinin ve yönetilmesinin gerekliliğini ortaya koymuştur. Başta Avrupa ülkeleri olmak üzere pek çok ülkede taşkın yataklarının ekosistem esaslı değerlendirilmesiyle ilgili çalışmalar yürütülmeye ve ekosistem hizmetlerinin korunması için kalite durumunu dikkate alan yönetim planları hazırlanmaya başlanmıştır. Taşkın yataklarının çeşitli müdahalelerle doğal yapılarının bozulması sorunu Türkiye için de gündemdedir. Bu nedenle Türkiye’de de taşkın yataklarının kalite durumunun değerlendirilebileceği bir metot ve yürütülen bir değerlendirme çalışmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışma ile bahsedilen ihtiyacı karşılamak üzere, Türkiye’deki veri altlıklarına uygun, kapsamı geniş ve Su Çerçeve Direktifi ile uyumlu değerlendirme yapan bir metot geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda ilk olarak mevcut literatürden faydalanılarak taşkın yataklarının ekosistem esaslı kalitesini değerlendirmek için kullanılan parametreler belirlenmiş ve değerlendirme kriterleri tanımlanmıştır. Daha sonra bu kriterler kullanılarak SÇD ile uyumlu bir değerlendirme yapısı oluşturulmuş ve Türkiye’de taşkın yataklarının ekosistem esaslı kalite durumlarının tespit edilmesi için kullanılabilecek bir metot geliştirilmiştir.
Keywords : Ekosistem, ekosistem hizmetleri, su çerçeve direktifi, taşkın yatağı, taşkın yatağı ekosistemleri

ORIGINAL ARTICLE URL