Taş Ocağı Faaliyetlerinin Pteridium aquilinum (L.) Kuhn (Kartal Eğrelti Otu)’un Ağır Metal İçeriği Üzerine Etkisi

Authors : Şule Güzel İzmirli

Pages : 638-646

Doi:10.35229/jaes.1723228

View : 61 | Download : 57

Publication Date : 2025-09-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bitki gelişimi ve gıda güvenliği üzerinde olumsuz etkileri olan ağır metallerin bitkilere bulaşması, ciddi bir küresel sorun olarak ortaya çıkmıştır. Ağır metallerin taş ocağı faaliyetli kontaminasyonunu ortaya çıkarmak için aktif taş ocağı, terk edilmiş (pasif) taş ocağı ve kontrol sahasından olmak üzere Pteridium aquilinum (L.) Kuhn (eğrelti otu) örneklerinin krom (Cr), demir (Fe), nikel (Ni), bakır (Cu), çinko (Zn), arsenik (As), kurşun (Pb), kadmiyum (Cd), mangan (Mn) ve kobalt (Co) içerikleri (mg kg-1) belirlendi. Bitki örneklerindeki ağır metal içeriklerinin aktif taş ocağı sahasında en yüksek, pasif taş ocağı sahasında orta seviyede, en düşük ise kontrol sahasında olduğu tespit edildi. Yıkanmış bitki örneklerinin ağır metal içerikleri yıkanmamış örneklere göre daha düşük seviyede bulundu. Eğrelti otu için hesaplanan zenginleştirme faktörleri (EFbitki) değerleri sırasıyla Zn>Pb>Cd>Ni>Cu>Cr>Fe>As>Mn>Co şeklinde olarak belirlendi. Tüm elementlerin birbirleri ile pozitif yönde, çok güçlü ve önemli seviyede ilişkileri olduğu ortaya çıkarıldı. Sonuçlar taş ocağı faaliyetlerinin eğrelti otundaki Cr, Fe, Ni, Cu, Zn, As, Pb, Cd, Mn ve Co kirliliğine katkıda bulunduğunu göstermektedir.
Keywords : Ağır metal, Kirlilik, Pteridium aquilinum, Taş ocağı, Türkiye.

ORIGINAL ARTICLE URL