Osmanlı Dönemine ait Erzurum’da bulunan bazı camilerdeki pencere iç kepenkleri üzerine bir inceleme

Authors : Musa Kaya, Ahmet Bitmez, Eyüp Yalap

Pages : 1-11

Doi:10.17474/artvinofd.1503695

View : 257 | Download : 913

Publication Date : 2025-05-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada, hem tarihi bir kimliğe sahip olan hem de belli bir dönemin ahşap sanatını yansıtan Erzurum kent merkezindeki Osmanlı İmparatorluğu Dönemi’nde imar edilen Murat Paşa Camii, Gürcü Mehmet Paşa Camii, Bakırcı Camii ve Ali Paşa Camilerine ait pencere iç kepenkleri, fotoğraf ve teknik çizimlerin dahil olduğu bir envanter taramasıyla incelenmesi amaçlanmıştır. Yapılan çalışmalarla bu dört camiye ait pencere iç kepenklerinin üçünün çatma ve birinin de çakma yapım tekniği ile imal edildiği görülmüştür. Özellikle çatma tekniği ile imal edilmiş pencere iç kepenklerinin göbek/ayna kısımlarının tablarukalı olduğu ve bu tablarukaların yerleştirildiği kinişlerin (kanal) etraflarında ise doğrusal biçimli yarım dairesel olukların olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte tezyinat olarak bitkisel motifli kabaralı çivili rozetlerin de kullanıldığı, bunun haricinde Piştivan tarzı menteşelerin de mevcut olduğu görülmüştür. Pencere iç kepenklerine açılıp kapanmayı sağlayan silindirik biçimli menteşelerin ise pencere boşluğunun üst lento ve alt döşemeye açılan oyuklar içerisinde yerleştirildiği tespit edilmiştir. Ayrıca farklı dönemlerde yapılan restorasyon işlemlerinin sonucu olarak mekanik aşındırıcı aletlere ait izlerinin mevcut olduğu; bundan sonra yapılacak olan bu tür restorasyon işlemlerinin uzman kişilerce ve tekniğine uygun yapılması, kültürel bir miras olan bu tür varlıkların gelecek kuşaklara aktarılması açısından oldukça önemlidir.
Keywords : Osmanlı dönemi camileri, Ahşap pencereler, Ahşap süslemeler, Pencere iç kepenkleri

ORIGINAL ARTICLE URL