Takım ve Bireysel Spor Branşlarında Yaralanma Profili ve Ekonomik Boyutu: Maruziyet ve Maliyet Temelli Bir Analiz

Authors : Ahmet Bayrak, Mustafa Enli, Osman Doğukan Kürekçi

Pages : 168-183

Doi:10.71416/jhss.1809739

View : 72 | Download : 176

Publication Date : 2025-12-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma; farklı spor branşlarında meydana gelen yaralanmaların sıklığını, türlerini ve bunlara bağlı ekonomik maliyetleri analiz ederek, spor yaralanmalarının hem sağlık hem de finansal açıdan oluşturduğu yükü değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, Konya Büyükşehir Belediye Spor Kulübü’ne bağlı sekiz branşta [hentbol, basketbol -takımlı basketbol ligi (TBL), takımlı basketbol ikinci ligi (TB2L), voleybol, judo, tekvando, güreş, bisiklet, atletizm] 2024–2025 sezonunda meydana gelen yaralanmaları retrospektif olarak incelenmiştir. Veriler, kulüp sağlık biriminin medikal kayıtlarından elde edilmiştir. Sporcuların yaralanma bölgesi, yaralanmanın tipi, yaranın tekrarlama oranı ve görüntüleme gereksinimi, kaçırılan antrenman/müsabaka sayısı ve fizyoterapi seansları değerlendirilmiştir. Toplam 414 sporcu arasında 194 yaralanma olgusu tespit edilmiştir. En fazla yaralanma hentbol (n=51) ve voleybol (n=51) branşlarında görülmüştür. Yaralanmaların %77’si temassız olarak kaydedilmiştir. En sık etkilenen bölgeler diz (n=43), ayak bileği (n=34) ve omuz (n=34) olmuştur. Toplam fizyoterapi seans sayısı 1853 olup, seans sayısı ile antrenman/maç kaçırma arasında güçlü pozitif ilişki saptanmıştır (r=0.68, p<0.01). Ortalama doğrudan sağlık maliyeti kişi başı 4987 TL olarak hesaplanmıştır. Branşlara göre en yüksek toplam maliyet hentbol (≈570.000 TL) ve basketbol (≈510.000 TL) branşlarında ortaya çıkmıştır. Sporcu-saat başına yaralanma oranı voleybol için 8,5, hentbol için 6,0, atletizm için 0,4 olarak bulunmuştur. Temas yoğunluğu yüksek branşlarda (özellikle hentbol ve basketbol) yaralanma sıklığı ve tedavi maliyetleri belirgin biçimde artmaktadır. Fizyoterapi seansları, toplam maliyetin yaklaşık %65’ini oluşturarak en büyük harcama kalemini teşkil etmektedir. Bulgular, kulüplerin yaralanma önleme programlarına yatırım yapmasının yalnızca performans açısından değil, maliyet-etkinlik bakımından da stratejik bir gereklilik olduğunu göstermektedir. Çalışmanın, çok branşlı spor kulüplerinde yaralanma profili ve maliyet analizi ilişkisinin bütüncül biçimde incelendiği nadir saha araştırmalarından biri olduğu düşünülmektedir.
Keywords : Spor yaralanmaları, maliyet analizi, yaralanma insidansı, sağlık ekonomisi

ORIGINAL ARTICLE URL