Arap Öğrenicilerin Türkçe Ünlü Üretimlerinin Yaş, Cinsiyet ve Ana Dili Bağlamında Değerlendirilmesi

Authors : Betül Göktaş, Sinan Yalçınkaya

Pages : 73-90

Doi:10.51726/jlr.1668152

View : 33 | Download : 32

Publication Date : 2025-06-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada ana dili Arapça olan konuşurların Türkçenin parçalı birimlerinde yapmış oldukları sesletim hatalarını tespit etmek; bu hataları ana dili, cinsiyet ve yaş değişkenleri ekseninde incelemek amaçlanmıştır. Araştırmanın katılımcılarını benzeşik örnekleme yöntemiyle seçilen, Azez ve Afrin Yunus Emre Türk Kültür Merkezlerindeki temel düzey Türkçe öğrenicileri oluşturmaktadır. Veriler, ana dili, yaş ve cinsiyet etkisi dikkate alınarak inceleneceğinden araştırmanın katılımcılarını 58 yetişkin (32 erkek-26 kadın) ve 33 çocuk (18 erkek-15 kız) olmak üzere 91 öğrenici oluşturmuştur. Öğrenicilerin sesletmekte güçlük yaşadığı parçalı birimleri karşılaştırmalı bir şekilde analiz edebilmek için okuma metinleri, hedef dil konuşurları (6 yetişkin-6 çocuk) tarafından da sesletilmiştir. Yabancı dil öğrenicilerinin hedef dilde iletişime geçmesinin yolu; anlaşılır, akıcı ve doğru konuşma becerisinden geçer. Bu nedenle Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni’nde (D-AOBM), sesletim becerisine yönelik kazanımlar, konuşma dilinin nitel özellikleri ve sesbilimsel denetim ölçeği başlığı altında sunulmuştur. Bu ölçeğe göre bireyler temel düzeyden itibaren hedef dilin parçalı-parçalarüstü özelliklerini sınırlı da olsa kullanabilmektedir. Söz konusu sesletim kazanımlarının öğrenici tarafından elde edilip edilmediğinin anlaşılması; geçerli ve güvenilir araştırmalarla mümkündür. Bu doğrultuda temel düzey Türkçe öğretimi setlerinden seçilen 12 okuma metni ve 4 bağımsız konuşma sorusu öğrenicilere sunulmuş, öğrenicilerin sesli okuma ve konuşma performansları kayıt altına alınmıştır. Öğreniciler tarafından okumak için en çok tercih edilen metinler incelendiğinde 550 sözcük 1377 parçalı birime ulaşılmıştır. Bu birimlerin formant değerleri, Praat ses analizi programı aracılığıyla alınmış; Python programlama dili kullanılarak grafikleştirilmiş; nitel araştırma desenlerinden yararlanılarak betimlenmiştir. Araştırma bulguları kritik dönem hipotezini destekleyecek niteliktedir. Buna göre çocuklar, Türkçenin parçalı birimlerini sesletmekte yetişkinlerden daha başarılıdır. Veriler yetişkinlerde erkeklerin, çocuklarda ise kızların sesletim performanslarının daha iyi olduğunu göstermiştir. Ayrıca öğrenicilerin, ana dillerinin fonetik envanterinde bulunmayan Türkçe sesleri oluşturmakta daha çok güçlük yaşadıkları görülmüştür.
Keywords : yabancı dil olarak Türkçe, sesletim becerisi, ana dili etkisi, yaş etkisi, cinsiyet etkisi

ORIGINAL ARTICLE URL