Sporda Kimlik ve Kibir Savaşı: Sporcu Öğrencilerde Empati ve Sportmenlik Sporun Gizli Kahramanları mı?

Authors : Muhammed Talha Han, Elçin Emir

Pages : 53-70

Doi:10.55142/jogser.1749103

View : 94 | Download : 165

Publication Date : 2026-01-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu araştırmanın amacı, sporcu kimliğinin sporda kibir (hubris) üzerindeki etkisini, empati ve sportmenlik değişkenleri aracılığıyla doğrudan ve dolaylı yollarla incelemektir. İlişkisel tarama modeline dayalı olarak desenlenen çalışmada, Türkiye genelindeki spor bilimleri fakültelerinde öğrenim gören 527 lisanslı sporcu öğrenciye ulaşılmıştır. Veri toplama sürecinde etik ilkeler titizlikle gözetilmiş; Sporcu Kimliği, Sporda Hubris, Sporda Empati ve Sportmenlik düzeyleri geçerli ve güvenilir ölçeklerle ölçülmüştür. Elde edilen veriler, yapısal eşitlik modellemesi ve Hayes’in (2022) önerdiği PROCESS makrosu (Model 6) aracılığıyla analiz edilmiştir. Analiz bulguları, sporcu kimliğinin sporda kibir üzerinde anlamlı bir toplam etkiye sahip olduğunu, ancak bu etkinin doğrudan değil; empati ve sportmenlik aracılığıyla dolaylı olarak gerçekleştiğini ortaya koymuştur. Özellikle sportmenlik düzeyi, hubristik eğilimlerin en güçlü negatif yordayıcısı olarak öne çıkmıştır (β = -0.35, p < .001). Sporcu kimliği, empatiyi artırmakta; empati ise sportmenliği güçlendirmekte ve nihayetinde hubrisi azaltmaktadır. Ardışık dolaylı etki yolu (Sporcu Kimliği → Empati → Sportmenlik → Hubris) istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Ayrıca, moderasyon analizleri sporcu kimliğinin hubris üzerindeki etkisinin empati ve sportmenlik düzeylerine göre farklılaştığını göstermiştir. Özellikle empati ve sportmenliği düşük bireylerde, güçlü sporcu kimliği kibirli tutumlarla daha fazla ilişkilidir. Sonuç olarak, sporcu kimliği tek başına olumlu ya da olumsuz sonuçlar doğurmaz; bu kimliğin etik ve duygusal değerlerle desteklenmesi belirleyici rol oynar. Bu çalışma, sporcu gelişiminde empati ve sportmenliğin yalnızca destekleyici değil, yönlendirici birer unsur olduğunu göstermekte ve spor psikolojisi literatürüne çok boyutlu bir bakış açısı sunmaktadır.
Keywords : Sporcu Kimliği, Hubris, Kibir, Empati, Sportmenlik, Dolaylı Etki, Moderasyon

ORIGINAL ARTICLE URL