Türkiye’de ve Dünya’da Okul Çocukları İçin Beslenme Politikalarının İncelenmesi

Authors : Yağmur Ünalmış, Nevin Gündüz

Pages : 137-152

Doi:10.55142/jogser.1818920

View : 65 | Download : 280

Publication Date : 2026-01-01

Article Type : Review Paper

Abstract :Amaç: Bu derleme çalışmasının amacı, Türkiye ve dünya genelinde okul çağındaki çocukları hedefleyen beslenme politikalarının ve uygulama modellerinin incelenmesidir. Çalışmanın temel problemi, mevcut okul beslenme politikalarının uygulanabilirliği, sürdürülebilirliği ve çocuk sağlığına etkilerinin bütüncül biçimde değerlendirilmesidir. Yöntem: Doküman analizi yöntemi kullanılarak ve 2000-2024 yılları arasını kapsayan nitel sistematik literatür taraması ile gerçekleştirilen bu çalışma kapsamında YÖK Tez, Merkezi, Google Scholar, PubMed, Web of Science ve Scopus veri tabanlarına başvurulmuştur. Türkiye Cumhuriyeti resmi kaynakları (MEB, Sağlık Bakanlığı, TÜBER), Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) ve seçilmiş ülke modellerine ilişkin literatür, politika belgeleri ve güncel projeler taranarak analiz edilmiştir. Tarama sonucunda toplam 190 eser tespit edilmiş, ön elemede 88 eser dışlanmış, kriterleri karşılayan 102 eser detaylı analize alınmıştır. Çalışmaya dahil edilen 16 ülke/ülke grubu, literatürde örnek model olarak öne çıkmaları, farklı kıtaları temsil etmeleri ve politika belgelerine erişim sağlanabilmesi ölçütleriyle belirlenmiştir. Bulgular: Türkiye\\\'de Beslenme Dostu Okullar Programı ile Okul Sütü ve çok sınırlı da olsa köy ve yatılı okullardaki Ücretsiz Yemek Uygulaması gibi projelerin dikkat çektiği görülürken; Japonya, ABD, Finlandiya, Hindistan gibi ülkeler başarılı bir şekilde kapsamlı ve sürdürülebilir beslenme politikalarını hayata geçirmeleriyle öne çıkmaktadır. Sonuç: Türkiye’de bazı bölgelerde sınırlı olarak uygulanan ücretsiz sıcak yemek hizmetinin ülke genelinde yaygınlaştırılması ve bu süreçte okullarda beslenme uzmanlarının zorunlu hale getirilmesine odaklanılmalıdır ve okul yemekhanelerinde denetimler sıkılaştırılmalıdır; bu çalışmalara ek olarak veliler ve okullar arasındaki iş birliğinin güçlenmesine dikkat edilmelidir. Erken yaşta sağlanacak beslenme eğitiminin, bireysel sağlık ve toplumsal refah üzerinde olumlu etkilere sahip olacağı vurgulanmaktadır.
Keywords : beslenme politikası, okul çocukları, okul yemeği, sağlıklı beslenme

ORIGINAL ARTICLE URL