Yapay Zeka Destekli Diyetlerin Karşılaştırılması: Popüler Diyetlere Besin Ögesi Profilleme Yaklaşımı

Authors : Murat Gürbüz

Pages : 1-9

View : 28 | Download : 57

Publication Date : 2025-01-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Amaç: Yapay zeka sistemleri, bireye özgü beslenme planları ile diyetetik alanında anlamlı rol oynama potansiyeline sahiptir. Büyük veri setlerini analiz etme kabiliyeti, bu sistemlerin besleyici ve sağlıklı diyet örüntülerini formüle etmedeki etkinliğini artırabilir. Ancak, bu sistemlerin besleyici ve sağlıklı diyetlerin geliştirilmesinde etkili bir şekilde kullanılıp kullanılamayacağı henüz belirsizdir. Bu bağlamda çalışma, iki farklı yapay zeka aracı (ChatGPT ve COPILOT) tarafından oluşturulan vegan ve ketojenik diyetlerin etkinliğini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Yöntemler: Bu çalışmada, yapay zeka araçlarının her birine hem vegan hem de ketojenik diyetler için 24 adet öğün tasarımı görevi verilerek toplamda 96 öğün elde edilmiştir. Bu araçlar tarafından oluşturulan diyetlerin besin ögeleri, besleyici özellikleri ve sağlığı geliştirici yönleri karşılaştırmalı bir analiz ile değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizler SPSS 24.0 programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Yapay zeka araçları tarafından oluşturulan ketojenik diyetler arasında karbonhidrat, B6 vitamini, kalsiyum ve magnezyum miktarlarında önemli farklılıklar gözlenmiştir. Vegan diyetler arasında ise sadece karbonhidrat ve yağ yüzdeleri istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılık göstermiştir. Ayrıca, yapay zeka araçları tarafından oluşturulan diyetler arasında Nutrient Rich Foods (NRF) 15.3 indeksi, aterojenik indeks, doymuş/doymamış yağ asidi oranı (SFA/USFA), omega-6/omega-3 oranı ve protein kalite skoru (DIAAS) önemli farklılıklar göstermiştir. Vegan diyetler arasında ise, bu parametrelerde anlamlı farklılıklar gözlenmemiştir. Sonuç: Yapay zeka araçları diyetetik alanında potansiyel avantajlar göstermiş olsa da, bulguların etkinliğini doğrulamak için diyetisyenler tarafından formüle edilen diyet planlarının da dahil edildiği daha kapsamlı araştırmalara ihtiyaç vardır.
Keywords : Yapay zeka, ChatGPT, COPILOT, Vegan diyet, Ketojenik diyet, NRF 15.3

ORIGINAL ARTICLE URL