İstanbul keneleri ve kene kaynaklı biyotehlikeleri: Metropoldeki risk

Authors : Kübra Balcı, Gürkan Akyıldız

Pages : 96-106

View : 126 | Download : 278

Publication Date : 2025-09-30

Article Type : Review Paper

Abstract :Keneler, dünya genelinde 200’den fazla patojeni taşıyabilen kan emici artropodlar olup, birçok zoonotik hastalığın biyolojik vektörüdür. Türkiye’de özellikle son yıllarda artan vakalarla dikkat çeken kene kaynaklı hastalıklar, İstanbul gibi büyük şehirlerde de halk sağlığı açısından ciddi bir risk teşkil etmektedir. İstanbul’un sahip olduğu iklim çeşitliliği, zengin doğal alanları ve artan şehirleşme, kene popülasyonlarının çeşitlenmesine ve yayılmasına elverişli bir ortam sunmaktadır. Özellikle Ixodes ricinus, Hyalomma marginatum, Hyalomma aegyptium ve Rhipicephalus sanguineus gibi türler, Lyme hastalığı, Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA), Anaplazmoz, Babezyoz ve Akdeniz Benekli Ateşi gibi ciddi hastalıkların vektörüdür. Göçmen kuşlarla taşınan keneler, İstanbul’a egzotik türlerin ulaşmasına ve yerleşmesine neden olabilmektedir. Şehirleşmenin doğal yaşam alanlarına yayılması, insanların kenelerle temasını artırmakta; doğa yürüyüşleri, kamp ve piknik gibi rekreasyonel faaliyetler bu riski daha da yükseltmektedir. Literatür, İstanbul’da insanlardan ve hayvanlardan toplanan kenelerde KKKA virüsü, Borrelia burgdorferi, Anaplasma phagocytophilum ve diğer önemli patojenlerin tespit edildiğini göstermektedir. Bu durum, İstanbul’un kene kaynaklı hastalıklar açısından potansiyel bir tehlike bölgesi olduğunu ortaya koymaktadır. Bu nedenle, düzenli epidemiyolojik izleme çalışmaları, vektör kontrol programlarının uygulanması ve halk sağlığı bilincinin artırılması büyük önem taşımaktadır.
Keywords : Keneler, zoonotik hastalıklar, vektör, İstanbul, Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi, Lyme hastalığı, halk sağlığı

ORIGINAL ARTICLE URL