Kırsal Mimari Mirasın Korunmasında Kırsal Turizmin Rolü: Ayancık İlçesi’ndeki (Sinop) Taş Örtülü Yapılar

Authors : Mahfuz Aktaş, Zeynep Aktaş

Pages : 364-378

View : 45 | Download : 25

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Kırsal mimari miras, yerel malzeme ve geleneksel inşa teknikleriyle biçimlenerek bulunduğu bölgeye özgün bir kimlik kazandırmaktadır. Ancak zaman içinde üretim-tüketim biçimlerinde meydana gelen dönüşümler, kırsal alanlardaki toplumsal ve mekânsal yapıyı da etkilemiştir. Kırın çözülme sürecinin beraberinde kırsaldan kentsel alanlara yönelen göçler birçok yapıyı işlevsiz bırakmıştır. Kırsal mirasın korunması ve sürekliliğinin sağlanabilmesi adına geliştirilen önerilerden biri de kırsal turizmin desteklenmesi ile kırın korunmasıdır. Bu çalışma Sinop ili Ayancık ilçesi kırsalında yer alan ve çeşitli koruma sorunları nedeniyle tamamen kaybolma riski taşıyan taş örtülü geleneksel yapılara odaklanmakta, bölgenin kırsal turizm potansiyelini de tartışmaya açmaktadır. Bu doğrultuda literatür taraması sonrasında özgün geleneksel yapıların günümüze yoğun olarak ulaştığı kırsal alanlarda saha çalışması gerçekleştirilmiştir. Ahşap yığma yapım tekniği ile inşa edilen genellikle iki katlı olan konut yapılarının yanı sıra serender, samanlık, ahır, değirmen, fırın gibi ikincil yapılarda da taşı çatı örtüsü olarak kullanıldığı görülmüştür. Bulgular, bölgenin özgün kırsal mimarisinin hızla yok olma riski taşıdığını ortaya koymakta; bu nedenle yerel yönetimlerin aktif rol aldığı, disiplinlerarası ve katılımcı koruma stratejilerinin geliştirilmesinin gerekliliğine işaret etmektedir. Kırsal turizm kapsamında çalışma sahasındaki konutların potansiyeli öne çıkarılmalı, ancak doğru stratejik kararlar ile bölgedeki kırsal somut ve somut olmayan mirasın kaybolması önlenmelidir.
Keywords : Kırsal Mimari Miras, Taş Örtülü Evler, Geleneksel Yapılar, Kırsal Turizm, Ayancık, Sinop.

ORIGINAL ARTICLE URL